Rusça Aşure Günü
Rusya’da yaşarken, farklı kültürlerin ve geleneklerin bir araya geldiği birçok özel günle karşılaşmak mümkün. Aşure Günü de bunlardan biri. Her ne kadar Aşure Günü, İslam dünyasında özellikle Türkiye’de çok yaygın olsa da, Rusya’da yaşayan Müslüman topluluklar arasında da kutlanıyor. Benim Rusya’da tanıştığım arkadaşım İlyas, Tatar kökenliydi ve her yıl Aşure Günü’nde ailesiyle birlikte aşure yapıp komşularına dağıtırlardı. Bu dersimizde, Aşure Günü’nü Rusça nasıl anlatabileceğimizi, bu özel günle ilgili temel kelimeleri ve basit diyalogları öğreneceğiz. Böylece hem Rusça pratik yapacak, hem de kültürel bir köprü kurmuş olacağız.
Aşure Günü’nün önemi, paylaşmak ve birlikte olmak üzerine kurulu. Rusya’da da farklı milletlerden insanlar bir arada yaşadığı için, bu tür günler dostlukları pekiştiriyor. Bu dersi seçmemizin nedeni, hem günlük konuşmalarda kullanabileceğiniz kelimeleri öğrenmek, hem de kültürel olarak kendinizi daha iyi ifade edebilmek. Şimdi, Aşure Günü ile ilgili temel Rusça kelimelere göz atalım.
Kelime Tablosu
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| Ашура | Aşura | Aşure |
| День | Den’ | Gün |
| Праздник | Prazdnik | Bayram, kutlama |
| Готовить | Gatovit’ | Hazırlamak, pişirmek |
| Делиться | Delitsya | Paylaşmak |
| Друзья | Druziya | Arkadaşlar |
| Семья | Sem’ya | Aile |
| Сладкий | Sladkiy | Tatlı |
| Комната | Komnata | Oda |
| Вкусно | Vkusno | Lezzetli |
Bu kelimeler, Aşure Günü ile ilgili temel konuşmalarınızda işinize çok yarayacak. Şimdi, bu kelimeleri kullanarak bir diyalog oluşturalım.
Ana Diyalog ve Açıklamalar
Hayali arkadaşım İlyas ve ben, Rusya’da bir Aşure Günü’nde buluşuyoruz. Diyalogda, Aşure Günü’nü kutlamak için bir araya geliyoruz.
İlyas: Привет, Мурат! Сегодня Ашура. Ты знаешь об этом празднике?
Privet, Murat! Segodnya Aşura. Tı znaeş ob etom prazdnike?
(Merhaba, Murat! Bugün Aşure. Bu bayramı biliyor musun?)
Murat: Привет, Ильяс! Да, я знаю. В Турции мы тоже готовим ашуру.
Privet, İlyas! Da, ya znayu. V Turtsii mı toje gatovim aşuru.
(Merhaba, İlyas! Evet, biliyorum. Türkiye’de biz de aşure yaparız.)
İlyas: Моя мама готовит очень вкусную ашуру. Хочешь попробовать?
Moya mama gatovit oçen’ vkusnuyu aşuru. Hoçeş poprobovat’?
(Annem çok lezzetli aşure yapıyor. Tatmak ister misin?)
Murat: Конечно! Я люблю сладкие блюда.
Kaneshno! Ya lyublyu sladkiye blyuda.
(Tabii ki! Tatlı yemekleri severim.)
İlyas: Мы всегда делимся ашурой с друзьями и соседями.
Mı vsegda delimsya aşuroy s druz’yami i sosedyami.
(Biz her zaman aşureyi arkadaşlarımız ve komşularımızla paylaşırız.)
Murat: Это очень хорошая традиция.
Eto oçen’ horoşaya traditsiya.
(Bu çok güzel bir gelenek.)
Diyalog Açıklamaları ve Bağlam Notları
- Сегодня Ашура. – “Bugün Aşure.” Burada “Сегодня” (bugün) kelimesiyle gün belirtiliyor.
- Ты знаешь об этом празднике? – “Bu bayramı biliyor musun?” sorusu, bir konu hakkında bilgi almak için kullanılır.
- Готовить fiili, “hazırlamak, pişirmek” anlamında. “Моя мама готовит…” (Annem hazırlıyor…) şeklinde kullanılır.
- Вкусная kelimesi, “lezzetli” demek. Kadın cinsiyetli nesneler için “вкусная”, erkek için “вкусный” kullanılır.
- Делиться fiili, “paylaşmak” anlamında. “Мы делимся…” (Biz paylaşıyoruz…) şeklinde çekimlenir.
- С друзьями и соседями – “Arkadaşlarımız ve komşularımızla.” Burada “с” edatı “ile” anlamında kullanılır.
Gramer ve Kullanım Öne Çıkan Noktaları
1. Fiil Çekimleri
- Готовить (hazırlamak/pişirmek) fiili, A1 seviyesinde sıkça kullanılır.
- Я готовлю (Ben hazırlıyorum)
- Ты готовишь (Sen hazırlıyorsun)
- Он/она готовит (O hazırlıyor)
- Делиться (paylaşmak) fiili, “-ся” ekiyle dönüşlü fiildir.
- Я делюсь (Ben paylaşıyorum)
- Мы делимся (Biz paylaşıyoruz)
2. Sıfatların Uyumuna Dikkat
- Вкусный (lezzetli) sıfatı, nesnenin cinsiyetine göre değişir:
- Вкусный (erkek)
- Вкусная (kadın)
- Вкусное (orta)
Aşure (ашура) kelimesi dişil olduğu için “вкусная ашура” denir.
3. Sık Yapılan Hatalar
- “С друзьями” (arkadaşlarla) derken “с” edatından sonra çoğul hali kullanılır.
- “Праздник” kelimesi “bayram” anlamına gelir, “день” ise sadece “gün”dür. Karıştırmayın!
- “Попробовать” (tatmak, denemek) fiili, “hoçeş poprobovat?” (tatmak ister misin?) şeklinde kibarca tekliflerde kullanılır.
Gerçek Hayat Uygulamaları
Şimdi öğrendiğimiz kelimeler ve ifadelerle, günlük hayatta kullanabileceğiniz örnek cümleler hazırladım. Her cümle Rusça, Latin okunuşu ve Türkçe çevirisiyle birlikte verilmiştir.
-
Сегодня Ашура.
Segodnya Aşura.
(Bugün Aşure Günü.) -
Моя мама готовит ашуру.
Moya mama gatovit aşuru.
(Annem aşure yapıyor.) -
Я хочу попробовать ашуру.
Ya hoçu poprobovat’ aşuru.
(Aşureyi tatmak istiyorum.) -
Мы делимся ашурой с соседями.
Mı delimsya aşuroy s sosedyami.
(Aşureyi komşularımızla paylaşıyoruz.) -
Это очень вкусно!
Eto oçen’ vkusno!
(Bu çok lezzetli!) -
Я приглашаю друзей домой.
Ya priglaşayu druzey domoy.
(Arkadaşlarımı eve davet ediyorum.) -
В нашей семье любят сладкие блюда.
V nashey sem’ye lyubyat sladkiye blyuda.
(Ailemizde tatlı yemekleri severler.) -
Ты знаешь этот праздник?
Tı znaeş etot prazdnik?
(Bu bayramı biliyor musun?) -
Спасибо за вкусную ашуру!
Spasibo za vkusnuyu aşuru!
(Lezzetli aşure için teşekkürler!) -
Я расскажу друзьям об Ашуре.
Ya rasskaju druz’yam ob Aşure.
(Arkadaşlarıma Aşure’den bahsedeceğim.)
Kültürel Notlar ve Kişisel Deneyimler
Rusya’da Aşure Günü’nü kutlamak, özellikle Tatar, Başkurt ve Azeri toplulukları arasında oldukça yaygın. Ben ilk kez Kazan’da bir Aşure Günü’ne katıldığımda, İlyas’ın annesi bana aşureyi nasıl yaptıklarını anlatmıştı. Malzemeler Türkiye’dekine benzerdi ama bazen farklı kuru meyveler de ekliyorlardı. Komşulara aşure götürmek, yeni insanlarla tanışmak için harika bir fırsattı. Hatta bir keresinde, Rus komşumuz Olga da aşureyi çok beğenmiş ve “Это очень вкусно!” (Bu çok lezzetli!) demişti.
Aşure Günü’nde kullanılan kelimeler, sadece bu özel günle sınırlı değil. “Готовить” (hazırlamak), “делиться” (paylaşmak), “друзья” (arkadaşlar) gibi kelimeler, günlük hayatta da sıkça karşınıza çıkar. Örneğin, bir arkadaşınıza “Я делюсь шоколадом с тобой” (Seninle çikolatamı paylaşıyorum) diyebilirsiniz.
Pratik İpuçları
- Rusya’da bir Müslüman topluluğa denk gelirseniz, Aşure Günü’nde “С праздником!” (Bayramınız kutlu olsun!) diyebilirsiniz.
- Tatlıyı övmek için “Это очень вкусно!” demek, hem kibar hem de arkadaşça bir ifadedir.
- Bir davete giderken “Спасибо за приглашение!” (Davet için teşekkürler!) demeyi unutmayın.
Kapanış
Bu derste, Aşure Günü’nü Rusça nasıl anlatabileceğimizi, temel kelimeleri ve basit diyalogları öğrendik. Ayrıca, gerçek hayattan örneklerle, bu kelimeleri günlük konuşmalarda nasıl kullanabileceğinizi gördük. Unutmayın, dil öğrenmek sadece kelime ezberlemek değil, aynı zamanda kültürü de anlamaktır. Rusya’da Aşure Günü gibi özel günler, hem dilinizi geliştirmek hem de yeni arkadaşlıklar kurmak için harika fırsatlar sunar.
Bir sonraki derste, belki de Rusya’da başka bir geleneksel tatlıyı konuşuruz, kim bilir? Şimdilik, öğrendiğiniz ifadeleri kullanarak arkadaşlarınızı şaşırtmaya hazır olun! Удачи! (Başarılar!)
