Rusya’da Eczanede İlaç Sorma: Hayat Kurtaran Bir Beceriyi Öğreniyoruz
Rusya’da veya Rusça konuşulan bir ülkede seyahat ederken ya da orada yaşamaya başladığınızda, sağlıkla ilgili acil bir durumda kendinizi eczanede bulmanız çok olası. Başınız ağrıyabilir, mideniz bulanabilir ya da basit bir soğuk algınlığına yakalanabilirsiniz. İşte tam bu noktada, eczanede ilaç sormak için temel Rusça ifadeleri bilmek hayat kurtarıcı olabilir!
Benim gibi Rusya’da bir süre yaşamış biriyseniz, ilk başta eczaneye girip derdinizi anlatmanın ne kadar göz korkutucu olabileceğini bilirsiniz. Özellikle de ilaç isimleri, sağlık terimleri ve reçetesiz alınabilen ürünler konusunda kafanız karışabilir. Arkadaşım Derya ile Moskova’da yaşadığımız bir olayı hiç unutmam: Derya, bir sabah baş ağrısıyla uyandı ve eczaneye gitmek zorunda kaldı. Rusçası A2 seviyesindeydi ve ilk başta çok tedirgindi. Ama birkaç temel cümleyle hem derdini anlattı hem de doğru ilacı aldı. İşte bu dersin amacı da tam olarak bu: Sizi eczanede kendinizi rahatça ifade edebilecek seviyeye getirmek!
Temel Kelimeler Tablosu
Aşağıdaki tabloda, eczanede ilaç sormak için en çok işinize yarayacak Rusça kelimeleri bulacaksınız. Okunuşları ve Türkçe anlamlarıyla birlikte ezberlemeniz, iletişiminizi çok kolaylaştıracak!
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| аптека | apteka | eczane |
| лекарство | lekarstvo | ilaç |
| головная боль | golovnaya bol’ | baş ağrısı |
| простуда | prostuda | soğuk algınlığı |
| температура | temperatura | ateş |
| рецепт | retsept | reçete |
| без рецепта | bez retsepta | reçetesiz |
| аллергия | allergiya | alerji |
| мазь | maz’ | merhem |
| таблетки | tabletki | tabletler |
Örnek Diyalog: Eczanede İlaç Sorma
Şimdi, bir eczanede geçen gerçekçi bir diyalog üzerinden ilerleyelim. Diyalogda iki kişi var: Siz (müşteri) ve eczane çalışanı (aptekar). Diyalogun ardından, önemli noktaları ve bazı kültürel ipuçlarını açıklayacağım.
Müşteri: Здравствуйте! У меня болит голова. Что вы можете посоветовать?
(Zdravstvuyte! U menya bolit golova. Şto vy mozhete posovetovat’?)
Merhaba! Başım ağrıyor. Ne tavsiye edebilirsiniz?
Eczacı: Здравствуйте! Вам нужны таблетки от головной боли?
(Zdravstvuyte! Vam nuzhny tabletki ot golovnoy boli?)
Merhaba! Baş ağrısı için tablet ister misiniz?
Müşteri: Да, пожалуйста. Есть ли что-то без рецепта?
(Da, pozhaluysta. Yest’ li shto-to bez retsepta?)
Evet, lütfen. Reçetesiz bir şey var mı?
Eczacı: Да, вот эти таблетки можно купить без рецепта.
(Da, vot eti tabletki mozhno kupit’ bez retsepta.)
Evet, bu tabletleri reçetesiz alabilirsiniz.
Müşteri: Спасибо! А есть мазь от боли в спине?
(Spasibo! A yest’ maz’ ot boli v spine?)
Teşekkürler! Sırt ağrısı için merhem var mı?
Eczacı: Да, конечно. Вот мазь, она помогает при боли в спине.
(Da, konechno. Vot maz’, ona pomogaet pri boli v spine.)
Evet, tabii. Bu merhem, sırt ağrısında yardımcı olur.
Müşteri: Сколько это стоит?
(Skol’ko eto stoit?)
Bu ne kadar?
Eczacı: 250 рублей.
(Dvesti pyat’desyat rubley.)
250 ruble.
Müşteri: Спасибо большое!
(Spasibo bol’shoye!)
Çok teşekkürler!
Diyalog Açıklamaları ve Kültürel Notlar
- Zdravstvuyte: Resmi ve kibar bir “merhaba”dır. Eczanede genellikle bu şekilde selamlaşılır.
- U menya bolit golova: “Başım ağrıyor” demek. “U menya” (bende) + “bolit” (ağrıyor) + “golova” (baş).
- Tabletki ot golovnoy boli: “Baş ağrısı için tabletler”. “Ot” burada “-den, için” anlamında kullanılır.
- Bez retsepta: “Reçetesiz”. Rusya’da bazı ilaçlar reçetesiz alınabilir, ama antibiyotikler genellikle reçete ister.
- Maz’: Merhem. Özellikle kas ve sırt ağrılarında çok kullanılır.
- Skol’ko eto stoit?: “Bu ne kadar?” Her alışverişte işinize yarar!
Arkadaşım Derya, ilk defa “bez retsepta” ifadesini kullandığında eczacı ona çok yardımcı olmuştu. Rusya’da eczacılar genellikle sabırlı ve yardımcıdır, ama kısa ve net konuşmak işinizi kolaylaştırır.
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar
1. “У меня болит…” Yapısı
Rusçada “Bir yerim ağrıyor” demek için “У меня болит…” (U menya bolit…) kalıbı kullanılır.
– “У меня болит голова.” (Başım ağrıyor.)
– “У меня болит живот.” (Karnım ağrıyor.)
Burada “болит” (bolit) fiili tekil için, “болят” (bolyat) ise çoğul için kullanılır:
– “У меня болят зубы.” (Dişlerim ağrıyor.)
2. “Есть ли…?” Soru Kalıbı
Bir şeyin olup olmadığını sormak için “Есть ли…?” (Yest’ li…?) kalıbı çok kullanışlıdır.
– “Есть ли что-то без рецепта?” (Reçetesiz bir şey var mı?)
3. “Можно” ve “Нужно”
- “Можно” (mozhno): “Mümkün mü, alabilir miyim?” anlamında kullanılır.
- “Нужно” (nuzhno): “Gerekli, lazım” demektir.
Örneğin:
– “Мне нужно лекарство от простуды.” (Soğuk algınlığı için ilaca ihtiyacım var.)
4. Sık Yapılan Hatalar
- “Лекарство” (ilaç) kelimesi tekil kullanılır, “лекарства” ise çoğuludur.
- “Рецепт” (retsept) kelimesi hem “reçete” hem de “yemek tarifi” anlamına gelir. Eczanede kullanırken bağlamdan anlaşılır.
- “Таблетки” (tabletler) çoğul bir kelimedir, “таблетка” ise tekildir.
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Şimdi öğrendiğimiz kelime ve kalıpları gerçek hayatta nasıl kullanacağımızı görelim. Her cümleyi Rusça (Kiril), okunuşu ve Türkçesiyle birlikte veriyorum:
- У меня болит голова.
- U menya bolit golova.
- Başım ağrıyor.
- Мне нужно лекарство от простуды.
- Mne nuzhno lekarstvo ot prostudy.
- Soğuk algınlığı için ilaca ihtiyacım var.
- Есть ли у вас мазь от боли в спине?
- Yest’ li u vas maz’ ot boli v spine?
- Sırt ağrısı için merheminiz var mı?
- Можно купить это без рецепта?
- Mozhno kupit’ eto bez retsepta?
- Bunu reçetesiz alabilir miyim?
- У меня аллергия на пенициллин.
- U menya allergiya na penitsillin.
- Penisiline alerjim var.
- Сколько это стоит?
- Skol’ko eto stoit?
- Bu ne kadar?
- Пожалуйста, дайте мне что-нибудь от температуры.
- Pozhaluysta, dayte mne shto-nibud’ ot temperatury.
- Lütfen bana ateş için bir şey verin.
- Я ищу таблетки от кашля.
- Ya ishu tabletki ot kashlya.
- Öksürük için tablet arıyorum.
- Мне нужна консультация фармацевта.
- Mne nuzhna konsultatsiya farmatsefta.
- Eczacıdan danışmanlık almam gerekiyor.
- Спасибо за помощь!
- Spasibo za pomoshch’!
- Yardımınız için teşekkürler!
Kendi Deneyimlerimden ve Arkadaşım Derya’dan Küçük Hikâyeler
Rusya’da ilk eczane maceramı anlatayım: Bir gün, soğuk bir kış sabahı başım çok ağrıyordu. Eczaneye girdim ve “У меня болит голова” dedim. Eczacı bana hemen birkaç seçenek sundu. Ama ben “bez retsepta” (reçetesiz) almak istediğimi söyleyince, bana en uygununu önerdi. O gün, doğru kelimeleri bilmenin ne kadar önemli olduğunu anladım.
Arkadaşım Derya ise bir gün alerjisi olduğunu anlatmakta zorlanmıştı. “У меня аллергия на антибиотики” (Antibiyotiklere alerjim var) demeyi öğrendikten sonra, eczanede kendini çok daha güvende hissetti. Hatta bir keresinde, eczacı ona hangi ilaçların alerji yapabileceğini tek tek anlattı. Derya, “Eczanede Rusça konuşmak başta korkutucu ama birkaç temel cümleyle her şey çok kolaylaşıyor!” diyor.
Sonuç: Eczanede Kendinizi Güvende Hissedin!
Bu derste, Rusya’da veya Rusça konuşulan bir ülkede eczanede ilaç sormak için ihtiyacınız olan temel kelime ve ifadeleri öğrendiniz. Artık başınız ağrıdığında, soğuk algınlığına yakalandığınızda ya da reçetesiz ilaç almak istediğinizde kendinizi rahatça ifade edebilirsiniz. Unutmayın, kısa ve net cümleler kullanmak işinizi kolaylaştırır. Eczacılar genellikle yardımcıdır, ama siz de öğrendiğiniz bu ifadelerle iletişimi daha da kolaylaştırabilirsiniz.
Bir dahaki sefere Rusya’da bir eczaneye girdiğinizde, “Здравствуйте! У меня болит голова. Что вы можете посоветовать?” demekten çekinmeyin. Emin olun, hem kendinize güveniniz artacak hem de sağlık sorunlarınızı kolayca çözebileceksiniz!
Bol şans ve sağlıklı günler!
(Удачи и будьте здоровы!)
