Rusya’da Fatura Ödemek: Hayatın İçinden Bir Ders
Rusya’da yaşarken ya da Rusça konuşulan bir ülkede bulunurken, günlük hayatın ayrılmaz bir parçası olan fatura ödemeleriyle karşılaşmak kaçınılmazdır. Elektrik, su, internet, telefon gibi hizmetlerin ödemesini yapmak, bazen karmaşık gibi görünse de, aslında temel birkaç kelime ve kalıp öğrendiğinizde oldukça kolaylaşır. Bu dersimizde, Rusya’da fatura ödemekle ilgili temel ifadeleri, müşteri hizmetleriyle iletişim kurmayı, ödeme yöntemlerini ve pratik diyalogları öğreneceğiz. Ayrıca, bir fatura üzerinde hangi bilgilerin yer aldığını ve bunların ne anlama geldiğini de açıklayacağız.
Kendi deneyimlerimden biliyorum ki, ilk kez Moskova’da bir markette kasiyere “Faturamı ödemek istiyorum” dediğimde, kasiyerin yüzündeki şaşkınlık ve ardından gelen yardımseverlik, bana Rusça’nın günlük hayatta ne kadar işe yaradığını gösterdi. Arkadaşım İrina ile birlikte yaşadığım bu küçük macera, bana fatura ödemek için doğru kelimeleri bilmenin ne kadar önemli olduğunu öğretti. Şimdi, siz de bu dersi tamamladığınızda, Rusya’da veya başka bir Rusça konuşulan ülkede faturalarınızı kolayca ödeyebileceksiniz!
Temel Kelime Tablosu
Aşağıdaki tabloda, bu derste sıkça kullanacağımız temel Rusça kelimeleri bulacaksınız. Her kelimenin Kiril alfabesiyle yazılışı, Latin harfleriyle okunuşu ve Türkçe anlamı yer almaktadır.
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| квитанция | kvitansiya | fatura, makbuz |
| оплатить | oplatit’ | ödemek |
| баланс | balans | bakiye |
| наличные | nalichniye | nakit |
| карта | karta | kart, kredi kartı |
| сумма | summa | tutar, toplam |
| долг | dolg | borç |
| касса | kassa | vezne, kasa |
| чек | chek | fiş, makbuz |
| плательщик | platel’şik | ödeyen kişi |
Ana Diyalog: Fatura Ödeme Macerası
Şimdi, gerçek hayattan alınmış bir diyalog üzerinden ilerleyelim. Diyalogda ben (Ahmet), Rusya’da yaşayan Türk bir öğrenci olarak, arkadaşım İrina ile birlikte bir markette elektrik faturamı ödemeye çalışıyorum. Diyalogda geçen ifadeleri ve önemli noktaları açıklamalarla destekleyeceğim.
Ahmet: Здравствуйте! Я хочу оплатить квитанцию за электричество.
(Zdravstvuyte! Ya hochu oplatit’ kvitantsiyu za elektrichestvo.)
Merhaba! Elektrik faturamı ödemek istiyorum.
Kasiyer: Добрый день! Покажите, пожалуйста, вашу квитанцию.
(Dobryy den’! Pokazhite, pozhaluysta, vashu kvitantsiyu.)
Günaydın! Lütfen faturayı gösterin.
Açıklama:
Burada “оплатить квитанцию” (faturayı ödemek) ifadesi kullanıldı. “Покажите, пожалуйста” ise “lütfen gösterin” demek. Rusya’da marketlerde veya postanelerde fatura ödemek oldukça yaygındır.
Ahmet: Вот квитанция. Сколько я должен заплатить?
(Vot kvitansiya. Skol’ko ya dolzhen zaplatit’?)
İşte fatura. Ne kadar ödemem gerekiyor?
Kasiyer: Сумма к оплате — две тысячи рублей.
(Summa k oplate — dve tysyachi rubley.)
Ödenecek tutar iki bin ruble.
Açıklama:
“Сумма к оплате” (ödenecek tutar) ifadesi, faturada sıkça karşımıza çıkar. “Две тысячи рублей” ise “iki bin ruble” demek.
Ahmet: Можно оплатить картой?
(Mozhno oplatit’ kartoy?)
Kartla ödeyebilir miyim?
Kasiyer: Конечно, вставьте карту, пожалуйста.
(Konechno, vstav’te kartu, pozhaluysta.)
Tabii, lütfen kartınızı takın.
Açıklama:
Rusya’da kartla ödeme çok yaygındır. “Вставьте карту” (kartı takın) ifadesi, POS cihazı kullanılırken sıkça duyulur.
(Ahmet kartını takar ve şifresini girer.)
Kasiyer: Оплата прошла успешно. Вот ваш чек.
(Oplata proshla uspeshno. Vot vash chek.)
Ödeme başarılı oldu. İşte fişiniz.
Ahmet: Спасибо большое!
(Spasibo bol’shoye!)
Çok teşekkürler!
İrina (arkadaşım): Ahmet, ilk başta biraz heyecanlandın ama gayet iyi başardın!
(Ahmet, snachala nemnogo volnovalsya, no vse proshlo otlichno!)
Ahmet, başta biraz heyecanlandın ama her şey harika geçti!
Kültürel Not
Rusya’da faturalar genellikle “квитанция” olarak adlandırılır ve üzerinde ödenecek tutar, son ödeme tarihi, hizmet sağlayıcı bilgileri ve bazen de QR kod bulunur. Faturalar genellikle marketlerde, postanelerde veya bankalarda ödenebilir. Özellikle yaşlılar hâlâ nakit ödemeyi tercih ederken, gençler genellikle kart veya mobil uygulamalar kullanır.
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar
1. “Оплатить” ve “Платить” Farkı
- “Платить” (platiť): Genel olarak “ödemek” anlamında, alışkanlık veya tekrar eden eylemler için kullanılır.
- “Оплатить” (oplatit’): Belirli bir şeyi ödemek, yani tamamlanmış bir eylem için kullanılır. Fatura öderken genellikle “оплатить” tercih edilir.
Yanlış: Я хочу платить квитанцию.
Doğru: Я хочу оплатить квитанцию.
2. “Картой” ve “Наличными” Kullanımı
- “Картой” (kartoy): “Kartla” demektir. Araç olarak “-la/-le” ekiyle kullanılır.
- “Наличными” (nalichnimi): “Nakit olarak” demektir.
Örnek:
– Я хочу оплатить картой. (Kartla ödemek istiyorum.)
– Я хочу оплатить наличными. (Nakit ödemek istiyorum.)
3. “Сколько я должен заплатить?”
- “Сколько” (skol’ko): “Ne kadar?”
- “Я должен заплатить” (ya dolzhen zaplatit’): “Ödemem gerekiyor” (erkek için). Kadınlar için “Я должна заплатить” (ya dolzhna zaplatit’) kullanılır.
4. Faturada Sıkça Karşılaşılan Kelimeler
- “Плательщик” (platel’şik): Faturayı ödeyen kişi.
- “Баланс” (balans): Bakiye, kalan borç.
- “Долг” (dolg): Borç.
5. Sık Yapılan Hatalar
- “Квитанция” kelimesini “чек” ile karıştırmak: “Чек” alışveriş sonrası verilen fiştir, “квитанция” ise fatura veya makbuzdur.
- “Оплатить” fiilini yanlış çekmek: “Я оплатил/оплатила” (ödeme yaptım) şeklinde cinsiyete göre değişir.
Gerçek Hayat Uygulamaları: Pratik Cümleler
Aşağıda, günlük hayatta karşılaşabileceğiniz fatura ödeme durumları için kullanışlı Rusça cümleler bulacaksınız. Her cümle Kiril alfabesiyle, Latin harfleriyle okunuşu ve Türkçe çevirisiyle verilmiştir.
-
Я хочу оплатить квитанцию.
Ya hochu oplatit’ kvitantsiyu.
Faturayı ödemek istiyorum. -
Сколько я должен заплатить?
Skol’ko ya dolzhen zaplatit’?
Ne kadar ödemem gerekiyor? (Erkek için) -
Сколько я должна заплатить?
Skol’ko ya dolzhna zaplatit’?
Ne kadar ödemem gerekiyor? (Kadın için) -
Можно оплатить картой?
Mozhno oplatit’ kartoy?
Kartla ödeyebilir miyim? -
Я хочу оплатить наличными.
Ya hochu oplatit’ nalichnimi.
Nakit ödemek istiyorum. -
Вот моя квитанция.
Vot moya kvitantsiya.
İşte faturam. -
Покажите, пожалуйста, ваш паспорт.
Pokazhite, pozhaluysta, vash pasport.
Lütfen pasaportunuzu gösterin.
(Not: Bazen büyük tutarlı ödemelerde kimlik istenebilir.) -
У меня нет сдачи.
U menya net sdachi.
Bozuk param yok. -
Оплата прошла успешно.
Oplata proshla uspeshno.
Ödeme başarılı oldu. -
Вот ваш чек.
Vot vash chek.
İşte fişiniz. -
У меня есть долг по коммунальным услугам.
U menya yest’ dolg po kommunal’nym uslugam.
Aidat/hizmet faturalarında borcum var. -
Когда крайний срок оплаты?
Kogda krayniy srok oplaty?
Son ödeme tarihi ne zaman?
Kendi Deneyimlerimden ve Arkadaşım İrina ile Yaşadıklarım
İlk kez Rusya’da yaşarken, faturaları markette ödeyebileceğimi öğrendiğimde çok şaşırmıştım. Türkiye’de genelde bankaya veya PTT’ye gideriz, ama Moskova’da markette alışveriş yaparken kasiyere “Я хочу оплатить квитанцию” dediğimde, kasiyer bana “Tabii, hemen alayım” deyip işlemi başlatmıştı. O sırada yanımda olan İrina, bana “Ahmet, burada herkes böyle yapıyor, hatta yaşlılar sırf fatura ödemek için markete gelir!” demişti. O günden sonra, faturalarımı ödemek için markete gitmek bana eğlenceli gelmeye başladı.
Bir başka sefer, internet faturamı ödemek için postaneye gittim. Sıra beklerken, önümdeki yaşlı bir teyze bana dönüp “Молодой человек, вы знаете, как оплатить через терминал?” (Genç adam, terminalden nasıl ödenir biliyor musun?) diye sordu. Birlikte terminalde işlemi yaptık ve o gün, “оплатить” fiilinin ne kadar hayat kurtarıcı olduğunu bir kez daha anladım.
Sonuç ve Mini Ödev
Bu derste, Rusça’da fatura ödemekle ilgili temel kelimeleri, diyalogları ve pratik cümleleri öğrendiniz. Artık markette, postanede veya bankada rahatça fatura ödeyebilirsiniz. Unutmayın, pratik yapmak çok önemli! Bir dahaki sefere Rusya’da bir markete gittiğinizde, cesurca “Я хочу оплатить квитанцию!” demekten çekinmeyin.
Mini Ödev:
Kendi başınıza, aşağıdaki durumu Rusça olarak yazmayı deneyin:
“Telefon faturamı kartla ödemek istiyorum. Ne kadar ödemem gerekiyor? Son ödeme tarihi ne zaman?”
Cevabınızı yazdıktan sonra, arkadaşınızla veya sınıf arkadaşınızla pratik yapın!
Bol şans! Удачи!
Herhangi bir sorunuz olursa, bana veya hayali arkadaşım İrina’ya yazabilirsiniz. Rusya’da fatura ödemek artık sizin için çocuk oyuncağı!
