Rusça Menüyü Anlamak

Rusya’da bir restorana ya da kafeye gittiğinizde, menüyü anlamak ve sipariş vermek ilk başta biraz göz korkutucu olabilir. Hele ki menü tamamen Kiril alfabesiyle yazılmışsa! Ama merak etmeyin, bu dersin sonunda Rusça bir menüyü rahatça okuyabilecek, yemek ve içecek isimlerini tanıyabilecek ve siparişinizi özgüvenle verebileceksiniz.

Rusya’da yemek kültürü oldukça zengin ve çeşitlidir. Menüdeki yemeklerin isimleri bazen Türkçeye hiç benzemeyebilir. Ancak, birkaç temel kelime ve kalıp öğrendiğinizde, hem karnınızı doyurmak hem de yeni lezzetler keşfetmek çok daha kolay olacak. Ayrıca, Rusya’da menüdeki yemeklerin yanında genellikle açıklamalar ve fiyatlar da bulunur. Bu ders sayesinde, “Bu ne?”, “Fiyatı ne kadar?” gibi soruları rahatça sorabilecek ve menüdeki seçenekler arasında kaybolmadan siparişinizi verebileceksiniz.

Kendi deneyimlerimden biliyorum; ilk kez Moskova’da bir kafede menüyü elime aldığımda, arkadaşım Lena bana çok yardımcı olmuştu. Şimdi ben de size Lena’nın bana öğrettiklerini ve kendi öğrendiklerimi aktarmak istiyorum. Hazırsanız, Rusça menülerin gizemini birlikte çözelim!

Temel Rusça Menü Kelimeleri Tablosu

Aşağıdaki tabloda, menülerde sıkça karşılaşacağınız temel Rusça kelimeleri, okunuşlarını ve Türkçe anlamlarını bulabilirsiniz. Bu kelimeler, sipariş verirken ve menüyü anlamaya çalışırken en büyük yardımcınız olacak.

Rusça (Кириллица)	Okunuş (Latin)	Türkçesi
меню	menyu	menü
суп	sup	çorba
салат	salat	salata
горячее	gareçeye	ana yemek (sıcak yemek)
напитки	napitki	içecekler
вода	vada	su
чай	çay	çay
кофе	kafe	kahve
десерт	dezert	tatlı
счёт	şot	hesap

Bu kelimeleri ezberlemek, menüdeki başlıkları ve kategorileri anlamanızı kolaylaştıracak. Şimdi bu kelimeleri gerçek bir menüde nasıl göreceğinize bakalım.

Ana Diyalog: Restoranda Sipariş Verme

Şimdi, Rusya’da bir restoranda geçen tipik bir diyalogu inceleyelim. Diyalogda ben (Ali) ve Rus arkadaşım Lena var. Moskova’da bir kafede oturuyoruz ve menüyü inceliyoruz.

Ali: Здравствуйте! Можно меню, пожалуйста?
(Zdravstvuyte! Mojna menyu, pajalusta?)
Merhaba! Menü alabilir miyim lütfen?

Garson: Конечно, вот меню.
(Koneçno, vot menyu.)
Tabii, işte menü.

Ali: (Menüyü inceler) Лена, что такое «борщ»?
(Lena, şto takoye “borş”?)
Lena, “borş” ne demek?

Lena: Борщ — это традиционный русский суп из свёклы и овощей. Очень вкусно!
(Borş — eta traditsionniy russkiy sup iz svyokli i ovoshçey. Oçen vkusno!)
Borş, pancar ve sebzelerden yapılan geleneksel bir Rus çorbasıdır. Çok lezzetli!

Ali: А сколько стоит борщ?
(A skol’ko stoit borş?)
Peki, borş ne kadar?

Garson: Борщ стоит 250 рублей.
(Borş stoit dvesti pyatdesyat rubley.)
Borş 250 ruble.

Ali: Хорошо, я возьму борщ и чай.
(Harasho, ya vaz’mu borş i çay.)
Tamam, borş ve çay alacağım.

Garson: Что-нибудь ещё?
(Şto-nibud’ eşyo?)
Başka bir şey ister misiniz?

Ali: Нет, спасибо.
(Nyet, spasibo.)
Hayır, teşekkürler.

Diyalog Açıklamaları ve Kültürel Notlar

Здравствуйте!: Resmi bir selamlaşma. Restoranlarda garsona veya yabancılara böyle hitap edebilirsiniz.
Можно меню, пожалуйста?: “Menü alabilir miyim?” anlamına gelir. “Пожалуйста” (pajalusta) kelimesi “lütfen” demektir ve çok sık kullanılır.
Что такое …?: “… nedir?” sorusudur. Menüde bilmediğiniz bir yemeği sormak için çok kullanışlıdır.
Сколько стоит …?: “… ne kadar?” sorusudur. Fiyat öğrenmek için birebir.
Я возьму …: “… alacağım” veya “… sipariş edeceğim” demektir. Sipariş verirken kullanılır.
Что-нибудь ещё?: “Başka bir şey ister misiniz?” Garsonlar genellikle siparişin sonunda bu soruyu sorar.
Нет, спасибо.: “Hayır, teşekkürler.” Siparişinizi tamamladığınızda kullanabilirsiniz.

Rusya’da menüdeki yemeklerin yanında genellikle gramaj (örneğin 200 г — 200 gram) ve fiyat yazılı olur. Ayrıca, bazı restoranlarda yemeklerin kısa açıklamaları da bulunur. Eğer açıklama yoksa, yukarıdaki gibi “Что такое …?” sorusunu çekinmeden sorabilirsiniz.

Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar

1. “Что такое …?” Kalıbı

Bu kalıp, bir şeyin ne olduğunu sormak için kullanılır. Menüde bilmediğiniz bir yemek gördüğünüzde hemen kullanabilirsiniz.

Что такое борщ?
“Borş nedir?”

Burada “что” (ne) ve “такое” (olan/olan şey) kelimeleri birlikte kullanılır. Türkçedeki “… nedir?” sorusuna denk gelir.

2. “Сколько стоит …?” Kalıbı

Fiyat sormak için kullanılır. “Сколько” (ne kadar) ve “стоит” (tutar/fiyatı) kelimeleriyle kurulur.

Сколько стоит чай?
“Çay ne kadar?”

Burada dikkat edilmesi gereken, “стоит” fiilinin tekil için kullanılmasıdır. Eğer birden fazla şeyin fiyatını soracaksanız, “стоят” (çoğul) kullanılır.

Сколько стоят пирожки?
“Piroşkiler ne kadar?”

3. “Я возьму …” ve “Я буду …”

Sipariş verirken iki farklı kalıp kullanabilirsiniz:

Я возьму борщ.
“Borş alacağım.”
Я буду борщ.
“Borş yiyeceğim.” (Daha az yaygın, ama anlaşılır.)

Genellikle “я возьму” daha kibar ve yaygındır.

4. Menüdeki Kategoriler

Супы (supı): Çorbalar
Салаты (salatı): Salatalar
Горячие блюда (gareçiye blyuda): Sıcak yemekler
Десерты (dezerty): Tatlılar
Напитки (napitki): İçecekler

Bu başlıkları menüde gördüğünüzde hangi bölümde olduğunuzu kolayca anlayabilirsiniz.

5. Sık Yapılan Hatalar

“Меню” kelimesi Rusça’da da aynıdır, ama okunuşu “menyu” şeklindedir, “menü” gibi okunmaz.
“Чай” kelimesi “çay” olarak okunur, Türkçedeki gibi. Ancak “кофе” kelimesi “kafe” olarak okunur, “kofe” değil!
“Пожалуйста” kelimesi çok uzun gibi görünebilir ama “pajalusta” şeklinde hızlıca söylenir.

Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler

Şimdi öğrendiğimiz kelime ve kalıpları gerçek hayatta nasıl kullanabileceğinizi gösteren örnek cümleler üzerinde çalışalım. Her cümleyi Kiril alfabesiyle, Latin harflerle ve Türkçe çevirisiyle göreceksiniz.

Можно меню, пожалуйста?
Možna menyu, pajalusta?
Menü alabilir miyim lütfen?
Что такое салат «Оливье»?
Şto takoye salat “Olivye”?
“Olivye salatası” nedir?
Сколько стоит этот суп?
Skol’ko stoit etot sup?
Bu çorba ne kadar?
Я возьму чай и пирожок.
Ya vaz’mu çay i pirojok.
Çay ve piroşki alacağım.
У вас есть десерты?
U vas yest’ dezerty?
Tatlılarınız var mı?
Я не ем мясо.
Ya ne yem myaso.
Et yemiyorum.
Можно воды без газа?
Možna vadi bez gaza?
Gazsız su alabilir miyim?
Принесите, пожалуйста, счёт.
Prinesite, pajalusta, şot.
Hesabı getirebilir misiniz lütfen?
Я хочу попробовать борщ.
Ya hachu poprobovat’ borş.
Borşu denemek istiyorum.
Это очень вкусно!
Eta oçen vkusno!
Bu çok lezzetli!

Kendi Deneyimlerimden ve Hayali Arkadaşlarım

İlk kez St. Petersburg’da bir kafede menüye bakarken, arkadaşım Lena bana “Что такое борщ?” dememi önermişti. Garson hemen gülümseyerek borşun ne olduğunu anlatmıştı. O an, Rusya’da insanlar yemekleri anlatmayı çok seviyor diye düşünmüştüm. Hatta bir keresinde, hayali arkadaşım Dima ile bir Gürcü restoranına gitmiştik. Menüde “хачапури” (haçapuri) yazıyordu. Dima’ya sordum: “Что такое хачапури?” O da bana, “Bu Gürcü peyniriyle yapılan bir çeşit pide, mutlaka denemelisin!” dedi. Gerçekten de çok lezzetliydi!

Bir başka sefer, menüde “компот” (kompot) yazısını gördüm. Kompot, meyve suyu gibi bir içecekmiş. Garsona “Сколько стоит компот?” diye sordum ve fiyatını öğrendim. Sonra “Я возьму компот и салат” diyerek siparişimi verdim. Garson bana “Что-нибудь ещё?” diye sorduğunda, “Нет, спасибо” dedim ve siparişim tamamlandı.

Bu tür küçük diyaloglar, günlük hayatta çok işinize yarayacak. Unutmayın, menüde bilmediğiniz bir şey gördüğünüzde sormaktan çekinmeyin. Ruslar genellikle yardımcı olmaktan hoşlanır ve size yemekleri anlatmaktan keyif alırlar.

Pratik İpuçları ve Son Tavsiyeler

Menüdeki yemeklerin yanında genellikle gramaj (örneğin 200 г) ve fiyat (örneğin 250 руб) yazar. Gramaj, porsiyon büyüklüğünü anlamanızı sağlar.
Eğer vejetaryenseniz, “Я не ем мясо” (Et yemiyorum) veya “У вас есть вегетарианские блюда?” (Vejetaryen yemekleriniz var mı?) diyebilirsiniz.
Hesap istemek için “Счёт, пожалуйста!” demeniz yeterli.
Tatlılar genellikle menünün en sonunda yer alır ve “десерт” başlığı altında toplanır.
Rusya’da bazen çay ve kahve, yemeklerden sonra ayrı bir bölümde sunulur. “Чай” (çay) ve “кофе” (kahve) kelimelerini menüde arayın.

Dersin Özeti

Bu derste, Rusça menüleri anlamak için temel kelimeleri, menü kategorilerini, sipariş verirken kullanabileceğiniz kalıpları ve gerçek hayatta işinize yarayacak örnek cümleleri öğrendiniz. Ayrıca, kendi deneyimlerimden ve hayali arkadaşlarım Lena ile Dima’dan örneklerle, Rusya’da menüyle başa çıkmanın ne kadar eğlenceli olabileceğini gördünüz.

Unutmayın, Rusya’da yemek yemek sadece karnınızı doyurmak değil, aynı zamanda kültürü keşfetmek için de harika bir fırsattır. Bir dahaki sefere bir Rus restoranında menüyü elinize aldığınızda, artık kendinize daha çok güveneceksiniz!

Afiyet olsun! (Приятного аппетита! — Priyatnogo appetita!)

Rusça Menüyü Anlamak