Rusça’da Alışveriş Listesi Hazırlamak: Günlük Hayatta Pratik Bir Becerinin Temelleri
Rusya’da ya da Rusça konuşulan bir ülkede yaşarken, markete gitmek ve alışveriş yapmak günlük hayatın vazgeçilmezlerinden biri. Peki, hiç düşündünüz mü, alışveriş listesi hazırlamak sadece bir ihtiyaç listesi oluşturmak değil, aynı zamanda yeni bir dilde kendinizi ifade etmenin en pratik yollarından biri? Bu derste, Rusça’da alışveriş listesi hazırlamanın püf noktalarını, markette karşılaşabileceğiniz temel ürün isimlerini, fiyat sorma ve ürün isteme ifadelerini öğreneceğiz.
Neden bu konu önemli? Çünkü alışveriş, dil öğrenenler için gerçek hayatta en sık karşılaşılan ve pratik yapma fırsatı sunan ortamlardan biri. Kendi başıma Moskova’da ilk market alışverişimi yaparken yaşadığım küçük bir panik anı hâlâ aklımda! Yanımda alışveriş listem vardı ama Rusça isimleri bilmediğim için reyonlar arasında kaybolmuştum. O gün, “ekmek” demenin bile ne kadar önemli olduğunu anladım. İşte bu ders, sizin böyle durumlarda kendinizi rahatça ifade edebilmeniz için hazırlandı. Ayrıca, hayali arkadaşım Lena ile yaşadığım komik alışveriş anılarını da paylaşacağım; böylece hem eğlenecek hem de öğreneceksiniz!
Temel Alışveriş Kelimeleri Tablosu
Aşağıdaki tabloda, alışveriş sırasında en çok işinize yarayacak Rusça kelimeleri bulacaksınız. Okunuşlarını da ekledim ki, markette “acaba doğru mu söylüyorum?” diye düşünmeyin!
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| хлеб | hleb | ekmek |
| молоко | malako | süt |
| яйца | yaytsa | yumurta |
| сыр | sır | peynir |
| масло | masla | tereyağı/yağ |
| вода | vada | su |
| яблоко | yablaka | elma |
| картошка | kartoşka | patates |
| помидор | pamidor | domates |
| сахар | sahar | şeker |
Bu kelimeler, alışveriş listenizin temel taşları olacak. Şimdi, bu kelimeleri nasıl kullanacağımızı örneklerle görelim.
Ana Diyalog: Markette Alışveriş
Hayali arkadaşım Lena ile birlikte Moskova’daki bir markette alışveriş yapıyoruz. Diyalogda geçen ifadeleri parça parça açıklayacağım, böylece hem anlamı hem de kullanımı kolayca kavrayacaksınız.
Lena: Привет! Ты уже написал(а) список покупок?
Privet! Tı uje napisal(a) spisok pokupok?
(Merhaba! Alışveriş listesini yazdın mı?)
Ben: Да, вот мой список: хлеб, молоко, яйца, сыр и яблоки.
Da, vot moy spisok: hleb, malako, yaytsa, sır i yablaki.
(Evet, işte listem: ekmek, süt, yumurta, peynir ve elmalar.)
Lena: Отлично! А сколько стоит хлеб?
Atliçna! A skol’ka stoit hleb?
(Harika! Peki, ekmek ne kadar?)
Ben: Я не знаю. Давай спросим у продавца.
Ya ne znayu. Davay sprosim u prodavtsa.
(Bilmiyorum. Hadi satıcıya soralım.)
Ben (satıcıya): Скажите, пожалуйста, сколько стоит хлеб?
Skajite, pajalusta, skol’ka stoit hleb?
(Lütfen söyler misiniz, ekmek ne kadar?)
Satıcı: Хлеб стоит 50 рублей.
Hleb stoit p’desyat rubley.
(Ekmek 50 ruble.)
Lena: А молоко?
A malako?
(Peki ya süt?)
Satıcı: Молоко стоит 70 рублей.
Malako stoit semdesyat rubley.
(Süt 70 ruble.)
Diyalog Açıklamaları ve Kültürel Notlar
- “Список покупок” (spisok pokupok) alışveriş listesi demek. Rusya’da alışverişe çıkmadan önce liste yapmak çok yaygın, çünkü marketler genellikle büyük ve ürünler çok çeşitli.
- “Сколько стоит …?” (skol’ka stoit …?) ifadesi, “… ne kadar?” demek. Fiyat sormak için en temel kalıp budur.
- “Скажите, пожалуйста” (skajite, pajalusta) ise “Lütfen söyler misiniz?” anlamında, kibarca soru sormak için kullanılır.
- Ruble, Rusya’nın para birimidir. Fiyatlar genellikle “рублей” (rubley) olarak söylenir.
Bir keresinde Lena ile alışveriş yaparken, “сыр” (peynir) yerine yanlışlıkla “сир” demiştim. Satıcı bana tuhaf tuhaf bakmıştı, çünkü “сир” Rusça’da “yetim” anlamına geliyor! O yüzden, küçük ses farklılıklarına dikkat etmek önemli.
Gramer ve Kullanımda Öne Çıkan Noktalar
1. İsimlerin Çoğul Halleri
Rusça’da isimlerin çoğul halleri genellikle -ы, -и, -а, -я ekleriyle yapılır. Örneğin:
– яйцо (yaytso) = yumurta (tekil)
– яйца (yaytsa) = yumurtalar (çoğul)
– яблоко (yablaka) = elma (tekil)
– яблоки (yablaki) = elmalar (çoğul)
2. Fiyat Sorma Kalıbı
“Сколько стоит …?” (skol’ka stoit …?)
Bu kalıp, tekil ürünler için kullanılır. Eğer birden fazla ürün soruyorsanız:
– “Сколько стоят яйца?” (skol’ka stoyat yaytsa?)
(Yumurtalar ne kadar?)
Burada “стоит” (stoit) tekil, “стоят” (stoyat) çoğul için kullanılır.
3. “Ve” Bağlacı
Listelerde “и” (i) bağlacını kullanırız:
– хлеб, молоко и яйца
(ekmek, süt ve yumurta)
4. Lütfen ve Rica Etme
Rusça’da kibar olmak için “пожалуйста” (pajalusta) kelimesini sıkça kullanırız. Özellikle bir şey isterken ya da soru sorarken cümlenin başında veya sonunda kullanabilirsiniz.
5. Sık Yapılan Hatalar
- “Масло” kelimesi hem tereyağı hem de sıvı yağ için kullanılır. Eğer özellikle zeytinyağı almak istiyorsanız “оливковое масло” (alivkovoye maslo) demelisiniz.
- “Вода” (su) ile “водка” (votka) karıştırılmamalı! Bir keresinde markette “водка” demişim, kasiyer bana gülerek “Gerçekten mi?” demişti. Aman dikkat!
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Şimdi öğrendiğimiz kelimelerle günlük hayatta kullanabileceğiniz örnek cümleler hazırladım. Her cümleyi Kiril alfabesiyle, Latin okunuşuyla ve Türkçe çevirisiyle göreceksiniz.
-
Мне нужно купить хлеб и молоко.
Mne nujna kupit hleb i malako.
(Ekmek ve süt almam gerekiyor.) -
Сколько стоит килограмм яблок?
Skol’ka stoit kilogram yablak?
(Bir kilo elma ne kadar?) -
У вас есть яйца?
U vas yest’ yaytsa?
(Yumurtanız var mı?) -
Пожалуйста, дайте мне сыр.
Pajalusta, dayte mne sır.
(Lütfen bana peynir verin.) -
Я хочу купить картошку и помидоры.
Ya hachu kupit kartoşku i pamidori.
(Patates ve domates almak istiyorum.) -
Где находится отдел с сахаром?
Gde nahoditsya otdel s saharom?
(Şeker reyonu nerede?) -
Можно посмотреть масло?
Možno posmotret masla?
(Yağa bakabilir miyim?) -
Я беру одну бутылку воды.
Ya beru odnu butılku vadi.
(Bir şişe su alıyorum.) -
Это всё, спасибо!
Eta vsyo, spasiba!
(Hepsi bu kadar, teşekkürler!) -
У меня есть список покупок.
U menya yest’ spisok pokupok.
(Alışveriş listem var.)
Alışveriş Listesi Hazırlama: Adım Adım
Şimdi, öğrendiğimiz kelimelerle kendi alışveriş listemizi hazırlayalım. Benimle birlikte yazın!
- Önce, almak istediğiniz ürünleri düşünün.
- Her ürünün Rusça karşılığını yazın.
- Miktar belirtmek isterseniz, sayıları da ekleyin (örneğin: “2 литра молока” – 2 litre süt).
- Listenizi markette kullanırken, ürünleri buldukça üzerini çizin.
Örnek alışveriş listesi:
- хлеб (hleb) – ekmek
- молоко (malako) – süt
- 6 яиц (şest’ yayts) – 6 yumurta
- сыр (sır) – peynir
- 1 кг яблок (adin kilogram yablak) – 1 kilo elma
- картошка (kartoşka) – patates
- сахар (sahar) – şeker
Bir keresinde Lena ile alışverişe çıkmadan önce, listemize “шоколад” (şokolad – çikolata) eklemeyi unutmuşuz. Marketten çıkınca fark ettik ve tekrar geri dönmek zorunda kaldık. Siz de listenizi kontrol etmeyi unutmayın!
Pratik İpuçları ve Kültürel Notlar
- Rusya’da marketlerde genellikle ürünler self-servis alınır, ama bazı küçük dükkanlarda satıcıdan istemeniz gerekir. O yüzden “Дайте, пожалуйста…” (Dayte, pajalusta… – Lütfen … verin) kalıbını öğrenmek çok işinize yarar.
- Fiyatlar genellikle “рублей” (rubley) olarak söylenir. Küçük marketlerde pazarlık yapılmaz, ama açık pazarlarda (рынок – rınak) bazen fiyat sorabilir ve pazarlık yapabilirsiniz.
- Alışveriş sırasında kibar olmak önemli. “Спасибо” (spasiba – teşekkürler) demeyi unutmayın!
Sonuç ve Kapanış
Bu derste, Rusça’da alışveriş listesi hazırlamanın temelini öğrendik. Artık markette ya da pazarda rahatça ürün isimlerini söyleyebilir, fiyat sorabilir ve alışveriş listenizi hazırlayabilirsiniz. Unutmayın, pratik yapmak çok önemli! Her alışverişte yeni bir kelime öğrenmeye çalışın.
Lena ile yaşadığım küçük aksilikler bana şunu öğretti: Hata yapmak öğrenmenin bir parçası. Siz de cesur olun, Rusça konuşmaktan çekinmeyin. Bir dahaki derste, belki de birlikte Rusya’daki bir pazarda alışveriş yaparız, kim bilir?
Sorularınız olursa bana yazın, ya da hayali arkadaşım Lena’ya selam söyleyin! Удачи! (Udaçi! – Bol şans!)
