Rusya’da yaşarken ya da Rusça konuşulan bir ülkede misafir olduğunuzda, ev temizliğiyle ilgili konuşmalar kaçınılmazdır. Evde temizlik yapmak, sadece hijyen açısından değil, aynı zamanda sosyal ilişkilerde de önemli bir yer tutar. Rusya’da misafirliğe gittiğinizde, evin düzeni ve temizliği genellikle ev sahibinin misafirine verdiği değerin bir göstergesi olarak kabul edilir. Ayrıca, ev arkadaşınızla veya aile bireylerinizle ev işlerini paylaşmak için Rusça’da doğru kelimeleri ve ifadeleri bilmek hayatınızı kolaylaştırır. Bu derste, ev temizliğiyle ilgili temel kelimeleri, basit diyalogları ve günlük hayatta işinize yarayacak pratik cümleleri öğreneceğiz. Hazırsanız, temizlik kovalarımızı ve süpürgelerimizi hazırlayalım, Rusça ev temizliği dünyasına giriş yapalım!
Temel Kelime Tablosu
Aşağıdaki tabloda, ev temizliğiyle ilgili en sık kullanılan Rusça kelimeleri bulacaksınız. Okunuşları ve Türkçe anlamlarıyla birlikte, bu kelimeler günlük konuşmalarda işinizi çok kolaylaştıracak.
Rusça (Кириллица)
Okunuş (Latin)
Türkçe Anlamı
уборка
uborka
temizlik
пылесос
pılesos
elektrikli süpürge
тряпка
tryapka
bez
швабра
şvabra
paspas
мыть
mıyt’
yıkamak
вытирать
vıtirat’
silmek
пол
pol
zemin, yer
пыль
pıl’
toz
окно
okno
pencere
мусор
musor
çöp
Ana Diyalog: Ev Temizliği Planı
Şimdi, hayali arkadaşım Lena ile evde temizlik yapmamız gerekiyor. Diyalogda geçen ifadeleri dikkatlice inceleyin. Aralarda açıklamalar ve bağlam notları bulacaksınız.
Ali: Привет, Лена! Сегодня у нас уборка. С чего начнём?
Privet, Lena! Segodnya u nas uborka. S çevo načnyom?
(Merhaba Lena! Bugün temizlik günümüz. Nereden başlayalım?)
Lena: Привет, Али! Давай начнём с гостиной. Там много пыли.
Privet, Ali! Davay načnyom s gostinoy. Tam mnogo pyl’i.
(Merhaba Ali! Oturma odasından başlayalım. Orada çok toz var.)
Ali: Хорошо! Я возьму пылесос, а ты — тряпку?
Haroşo! Ya voz’mu pılesos, a tı — tryapku?
(Tamam! Ben elektrikli süpürgeyi alayım, sen de bezi mi alırsın?)
Lena: Да, я буду вытирать пыль, а ты пылесось пол.
Da, ya budu vıtirat’ pyl’, a tı pılesos’ pol.
(Evet, ben tozları sileceğim, sen de yerleri süpür.)
Ali: После этого помоем окна?
Posle etogo pomoyem okna?
(Bundan sonra pencereleri yıkayalım mı?)
Lena: Конечно! И не забудь вынести мусор.
Koneçno! İ ne zabud’ vınesti musor.
(Tabii! Ve çöpü çıkarmayı unutma.)
Diyalog Açıklamaları ve Kültürel Notlar
- уборка (uborka) kelimesi, genel olarak “temizlik” anlamına gelir. Rusya’da genellikle haftada bir yapılan büyük temizlik için kullanılır.
- пылесос (pılesos), elektrikli süpürge demektir. Ruslar, “пылесосить” (pılesosit’) fiilini de kullanır, yani “süpürmek” anlamında.
- вытирать пыль (vıtirat’ pyl’), “toz almak” demektir. Türkçedeki gibi “toz silmek” anlamında kullanılır.
- мусор (musor), “çöp” demektir. Rusya’da çöpü dışarı çıkarmak genellikle evdeki herkesin sırayla yaptığı bir iştir.
- помоем окна (pomoyem okna), “pencereleri yıkayalım” demektir. Rusya’da özellikle bahar temizliğinde pencereler büyük bir özenle yıkanır.
Gramer ve Kullanım Öne Çıkan Noktaları
1. Fiillerin Kullanımı
-
Мыть (mıyt’): “Yıkamak” anlamına gelir. Nesneye göre çekimlenir.
Örnek: мыть пол (mıyt’ pol) – yerleri yıkamak -
Вытирать (vıtirat’): “Silmek” anlamında kullanılır.
Örnek: вытирать пыль (vıtirat’ pyl’) – toz almak - Пылесосить (pılesosit’): “Elektrikli süpürgeyle süpürmek” anlamında özel bir fiildir.
2. Emir Cümleleri
Rusça’da emir cümleleri genellikle fiilin köküne uygun ek getirilerek yapılır.
Örneğin:
- Давай начнём! (Davay načnyom!) – Hadi başlayalım!
- Не забудь! (Ne zabud’!) – Unutma!
3. Nesne ile Fiil Uyumu
Rusça’da fiillerin nesneyle uyumu önemlidir.
- мыть окна (mıyt’ okna) – pencereleri yıkamak
- вытирать пыль (vıtirat’ pyl’) – toz almak
- выносить мусор (vınosit’ musor) – çöpü çıkarmak
4. Sık Yapılan Hatalar
- “Пылесос” kelimesiyle birlikte “делать” (yapmak) kullanılmaz. Doğru olan “пылесосить” fiilidir.
- “Мыть” fiiliyle “руки” (eller) veya “пол” (yer) gibi nesneler kullanılabilir, ancak “пыль” (toz) ile kullanılmaz. Toz almak için “вытирать пыль” denir.
Gerçek Hayat Uygulamaları
Şimdi öğrendiğimiz kelimelerle günlük hayatta kullanabileceğiniz örnek cümleler hazırladım. Her cümlede önce Rusça, sonra okunuşu ve Türkçe çevirisi var.
-
Я делаю уборку каждую субботу.
Ya delayu uborku kajduyu subbotu.
Her cumartesi temizlik yaparım. -
Пожалуйста, вынеси мусор.
Pajalusta, vınesi musor.
Lütfen çöpü çıkar. -
Ты можешь помыть пол на кухне?
Tı mojesh’ pomıyt’ pol na kuhne?
Mutfakta yerleri yıkayabilir misin? -
Я пылесошу ковёр в гостиной.
Ya pılesoşu kavyor v gostinoy.
Oturma odasında halıyı süpürüyorum. -
Лена вытирает пыль на полках.
Lena vıtirayet pyl’ na polkah.
Lena raflardaki tozu siliyor. -
Мы моем окна весной.
Mı moyem okna vesnoy.
Biz pencereleri ilkbaharda yıkarız. -
Где тряпка для пыли?
Gde tryapka dlya pyl’i?
Toz bezi nerede? -
Я забыл купить средство для мытья полов.
Ya zabil kupit’ sredstvo dlya mıtya polov.
Yer temizleyici almayı unuttum. -
Ты уже убрал(а) в своей комнате?
Tı uje ubra(l/a) v svoey komnate?
Odanı temizledin mi? -
После уборки я очень устаю.
Posle uborki ya oçen’ ustayu.
Temizlikten sonra çok yoruluyorum.
Kendi Deneyimlerimden Notlar ve Esprili Anılar
Rusya’da ilk defa bir arkadaşımın evinde temizlik günü yaptığımda, her şey bana çok ilginç gelmişti. Özellikle “пылесосить” fiilini ilk duyduğumda, “Elektrikli süpürgeyle süpürmek için özel bir fiil mi var?” diye şaşırmıştım. Arkadaşım Olga, bana “Ali, не забудь пылесосить ковёр!” (Ali, halıyı süpürmeyi unutma!) dediğinde, önce “pılesos”un bir alet olduğunu sandım, sonra fiil olduğunu fark ettim. O günden sonra, “пылесосить” kelimesi benim için temizlik günlerinin vazgeçilmezi oldu.
Bir başka gün, ev arkadaşım Ivan ile temizlik yaparken, “вытирать пыль” (toz almak) yerine yanlışlıkla “мыть пыль” (tozu yıkamak) demiştim. Ivan gülerek, “Ali, tozu yıkayamazsın, onu silmen lazım!” demişti. Bu tür küçük hatalar, hem öğrenmeyi eğlenceli kılıyor hem de kelimelerin doğru kullanımını akılda kalıcı hale getiriyor.
Pratik İpuçları
-
Temizlik günlerinde, görev paylaşımı yapmak için öğrendiğiniz fiilleri kullanın:
“Я пылесошу, а ты вытираешь пыль.” (Ben süpürüyorum, sen toz alıyorsun.) - Rusya’da bahar temizliği (весенняя уборка) çok önemlidir. Pencereler, perdeler ve halılar mutlaka yıkanır.
- “Мусор” kelimesi, sadece evdeki çöp için değil, sokaktaki çöpler için de kullanılır.
- Temizlik sonrası “чай пить” (çay içmek) Rusya’da küçük bir ödül gibidir. Temizlikten sonra arkadaşlarınızla çay içmeyi unutmayın!
Sonuç
Bu derste, Rusça’da ev temizliğiyle ilgili temel kelimeleri, pratik diyalogları ve günlük hayatta kullanabileceğiniz cümleleri öğrendiniz. Temizlik yapmak belki çok eğlenceli olmayabilir ama doğru kelimelerle, özellikle de arkadaşlarınızla birlikte yapınca hem eğlenceli hem de öğretici olabilir. Unutmayın, “Чистота — залог здоровья!” (Çistota — zalog zdorov’ya!) yani “Temizlik, sağlığın anahtarıdır!” Artık siz de Rusça’da ev temizliğiyle ilgili konuşmalarda kendinize güvenebilirsiniz. Şimdi, öğrendiklerinizi uygulama zamanı!
