Rusya’da Sebze Pazarlığı: Pratik Bir Rehber
Rusya’da bir pazara girdiğinizde, renkli sebzeler, hareketli satıcılar ve pazarlık sesleriyle karşılaşmak kaçınılmazdır. Özellikle büyük şehirlerde, pazarlar hem yerel halkın hem de turistlerin uğrak noktasıdır. Rusça’da sebze alışverişi yapmak, hem dilinizi geliştirmek hem de yerel kültürü yakından tanımak için harika bir fırsattır. Bu derste, pazarda sebze alırken kullanabileceğiniz temel kelimeleri, fiyat sormayı, pazarlık yapmayı ve satıcılarla samimi diyaloglar kurmayı öğreneceksiniz. Emin olun, bu becerilerle Rusya’da alışveriş yapmak çok daha keyifli ve kolay olacak!
Benim de başıma gelmişti: Moskova’da ilk pazar alışverişimde, domates almak isterken yanlışlıkla patlıcan istemiştim! Satıcı babuşka bana gülerek “Senin Rusçan çok tatlı!” demişti. O günden sonra, sebze isimlerini ve pazarlık ifadelerini öğrenmeye karar verdim. Şimdi, siz de bu dersi bitirdiğinizde aynı hataları yapmadan, hatta biraz espriyle pazarlık yapabileceksiniz.
Temel Sebze ve Pazarlık Kelimeleri Tablosu
Aşağıdaki tabloda, pazarda sıkça karşılaşacağınız sebzelerin isimlerini ve alışverişte işinize yarayacak bazı temel kelimeleri bulabilirsiniz. Telaffuzlarını da ekledim ki, satıcılarla konuşurken kendinize güvenin tam olsun!
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| помидор | pomidor | domates |
| огурец | ogurets | salatalık |
| картофель | kartofel’ | patates |
| морковь | markov’ | havuç |
| лук | luk | soğan |
| перец | perets | biber |
| капуста | kapusta | lahana |
| баклажан | baklajan | patlıcan |
| сколько стоит? | skol’ka stoit? | Ne kadar? |
| дешевле | deshevle | Daha ucuz |
| скидка | skidka | İndirim |
| килограмм | kilogramm | kilogram |
Ana Diyalog: Pazar Yerinde Alışveriş
Şimdi, hayali bir pazar macerasına atılalım. Benim arkadaşım Derya ile birlikte St. Petersburg’daki ünlü bir pazara gittiğimizi düşünelim. Derya, ilk defa Rusya’da pazara çıkıyor ve biraz heyecanlı. Satıcı ise tipik bir Rus babuşka, çok cana yakın ama pazarlık konusunda da usta!
Derya: Здравствуйте! Сколько стоит этот помидор?
(Zdravstvuyte! Skol’ka stoit etot pomidor?)
Merhaba! Bu domates ne kadar?
Satıcı: Здравствуйте, девочка! 150 рублей за килограмм.
(Zdravstvuyte, devochka! Sto pyatdesyat rubley za kilogramm.)
Merhaba, kızım! Kilosu 150 ruble.
Derya: А если я возьму два килограмма, будет скидка?
(A yesli ya voz’mu dva kilogramma, budet skidka?)
Peki, iki kilo alırsam indirim olur mu?
Satıcı: Для тебя — 130 рублей за килограмм!
(Dlya tebya — sto tridtsat’ rubley za kilogramm!)
Senin için — kilosu 130 ruble!
Derya: Спасибо! Можно ещё огурцы?
(Spasibo! Mozhno yeshchyo ogurtsy?)
Teşekkürler! Biraz da salatalık alabilir miyim?
Satıcı: Конечно, свежие! 100 рублей за килограмм.
(Konechno, svezhiye! Sto rubley za kilogramm.)
Tabii ki, taze! Kilosu 100 ruble.
Derya: Хорошо, беру!
(Khorosho, beru!)
Tamam, alıyorum!
Satıcı: Молодец! Приятного аппетита!
(Molodets! Priyatnogo appetita!)
Aferin! Afiyet olsun!
Diyalog Açıklamaları ve Kültürel Notlar
- Здравствуйте!: Resmi bir selamlaşmadır. Pazarda genellikle satıcıya karşı kullanılır.
- Сколько стоит…?: “… ne kadar?” anlamına gelir. Satın almak istediğiniz ürünün fiyatını sormak için kullanılır.
- Скидка: “İndirim” demektir. Rusya’da pazarlık yapmak, özellikle pazarlarda oldukça yaygındır. Satıcılar genellikle küçük indirimler yapmaya açıktır, özellikle güleryüzlü ve kibar olursanız!
- Для тебя: “Senin için” anlamına gelir. Satıcılar bazen müşteriye özel indirim yaptıklarını göstermek için bu ifadeyi kullanır.
- Молодец!: “Aferin!” veya “Helal olsun!” gibi, samimi bir övgüdür. Satıcılar alışverişten memnun kaldıklarında kullanabilirler.
Benim başıma gelen bir olayı anlatayım: Bir gün pazarda “скидка” (indirim) kelimesini yanlış telaffuz edip “скука” (sıkıntı) demiştim. Satıcı bana bakıp “Sıkıntı mı, indirim mi istiyorsun?” diye espri yapmıştı! O yüzden, telaffuza dikkat etmek önemli.
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar
1. “Сколько стоит…?” Kalıbı
Bu kalıp, “… ne kadar?” demek için kullanılır.
– Сколько стоит этот помидор? (Bu domates ne kadar?)
Burada “этот” (bu) kelimesiyle işaret edilen nesneye dikkat edin.
– Eğer çoğul bir şey soruyorsanız:
– Сколько стоят эти помидоры? (Bu domatesler ne kadar?)
– “стоит” tekil, “стоят” çoğul için kullanılır.
2. “Если я возьму…” (Eğer alırsam…)
Pazarlık yaparken, “Eğer iki kilo alırsam…” gibi cümleler kurmak için bu kalıbı kullanabilirsiniz.
– Если я возьму два килограмма, будет скидка?
(İki kilo alırsam indirim olur mu?)
3. “Можно…” (Mümkün mü, alabilir miyim?)
Bir şey rica ederken veya izin isterken kullanılır.
– Можно ещё огурцы? (Biraz daha salatalık alabilir miyim?)
4. Sayılar ve Kilogram
Rusya’da sebzeler genellikle kilogram ile satılır.
– Один килограмм (bir kilogram)
– Два килограмма (iki kilogram)
– Пять килограммов (beş kilogram)
Burada dikkat: Rusça’da sayıdan sonra gelen kelimenin sonu değişir.
– 1: килограмм
– 2, 3, 4: килограмма
– 5 ve sonrası: килограммов
5. Sık Yapılan Hatalar
- “Сколько стоит?” yerine “Сколько цена?” demek yanlış olur.
Doğru olan “Сколько стоит?” veya “Какая цена?” (Fiyatı nedir?) - “Скидка” kelimesini “скидка” (indirim) yerine “скука” (sıkıntı) ile karıştırmayın!
Gerçek Hayatta Kullanabileceğiniz Örnek Cümleler
Aşağıda, pazarda kullanabileceğiniz pratik cümleler bulacaksınız. Her cümleyi Kiril alfabesiyle, Latin harflerle okunuşunu ve Türkçe anlamını ekledim. Bu cümleleri yüksek sesle tekrar ederek telaffuzunuzu geliştirebilirsiniz.
-
Сколько стоит этот огурец?
Skol’ka stoit etot ogurets?
Bu salatalık ne kadar? -
Можно мне килограмм картофеля?
Mozhno mne kilogramm kartofelya?
Bir kilo patates alabilir miyim? -
А если я возьму три килограмма, будет дешевле?
A yesli ya voz’mu tri kilogramma, budet deshevle?
Peki, üç kilo alırsam daha ucuz olur mu? -
У вас есть свежая морковь?
U vas yest’ svezhaya markov’?
Taze havuçunuz var mı? -
Пожалуйста, взвесьте мне два килограмма лука.
Pozhaluysta, vzves’te mne dva kilogramma luka.
Lütfen, bana iki kilo soğan tartar mısınız? -
Я хочу купить баклажан.
Ya khochu kupit’ baklajan.
Patlıcan almak istiyorum. -
Это дорого, можно скидку?
Eto dorogo, mozhno skidku?
Bu pahalı, indirim yapabilir misiniz? -
Спасибо, очень вкусные помидоры!
Spasibo, ochen’ vkusnye pomidory!
Teşekkürler, domatesler çok lezzetli! -
Дайте, пожалуйста, немного перца.
Dayte, pozhaluysta, nemnogo pertsa.
Lütfen, biraz biber verin. -
Я заплачу наличными.
Ya zaplachu nalichnymi.
Nakit ödeyeceğim.
Kendi Deneyimlerimden Küçük İpuçları
Rusya’da pazarlar gerçekten çok canlı ve eğlenceli. Benim arkadaşım İgor, pazarlık yaparken her zaman gülümser ve “Для меня, пожалуйста, скидка!” (Benim için, lütfen indirim!) der. Satıcılar da genellikle bu samimiyete karşılık verirler. Bir keresinde, İgor ile birlikte pazarda alışveriş yaparken satıcı bize fazladan bir havuç hediye etmişti. Çünkü “Türkler pazarlıkta iyidir!” demişti.
Bir başka arkadaşım Lena ise, pazarda alışveriş yaparken mutlaka “Спасибо, хорошего дня!” (Teşekkürler, iyi günler!) demeyi ihmal etmez. Bu küçük nezaket ifadeleri, satıcıların yüzünde kocaman bir gülümseme oluşturuyor.
Dersin Özeti ve Son Tavsiyeler
Bu derste, Rusça’da sebze pazarlığı yaparken kullanabileceğiniz temel kelimeleri, cümle yapılarını ve pratik diyalogları öğrendiniz. Artık pazarda domatesin, salatalığın, patatesin fiyatını sorabilir, indirim isteyebilir ve alışverişinizi keyifle tamamlayabilirsiniz. Unutmayın, pazarlık yaparken güleryüzlü ve kibar olmak her zaman işe yarar!
Kendi deneyimlerimden öğrendiğim en önemli şey, hata yapmaktan korkmamak. Rus satıcılar genellikle yabancılara karşı çok anlayışlı ve yardımseverdir. Hatta bazen yanlış söylediğiniz bir kelime, sohbetinize espri ve samimiyet katar.
Bir sonraki Rusya pazar maceranızda, bu dersi hatırlayın ve cesurca konuşun. “Сколько стоит этот помидор?” demek artık çocuk oyuncağı!
Удачи на рынке! (Udachi na rynke!)
Pazarda bol şanslar!
