Rusya’da Yeni Bir İşe Başlamak: Hayatın İçinden Bir Rusça Dersi
Rusya’da yeni bir işe başlamak, heyecan verici olduğu kadar biraz da göz korkutucu olabilir. Hele ki ilk defa bir Rus ofisine adım atıyorsanız, hem dil hem de kültür açısından sizi birçok sürpriz bekliyor! Bu derste, Rusya’da yeni bir işe başlayan birinin karşılaşabileceği temel diyalogları, önemli kelime ve ifadeleri, kültürel ipuçlarını ve gerçek hayattan örnekleri birlikte keşfedeceğiz.
Neden bu konuyu seçtik? Çünkü iş hayatı, dilin en aktif kullanıldığı alanlardan biri. Yeni bir iş ortamında kendinizi doğru ifade edebilmek, hem profesyonel hem de sosyal açıdan çok önemli. Ayrıca, iş arkadaşlarınızla ilk izlenimi iyi bırakmak, Rusya’da uzun vadeli ilişkiler kurmanın anahtarıdır. Benim de başıma gelmişti: İlk iş günümde “доброе утро” (dobroye utro – günaydın) demeyi unutunca, herkes bana biraz tuhaf bakmıştı! Neyse ki, sonradan telafi ettim. Şimdi, bu tür küçük ama önemli detayları sizinle paylaşacağım.
Temel Kelime Tablosu
Aşağıdaki tablo, bu derste sıkça kullanacağımız temel Rusça kelimeleri içeriyor. Okunuşları ve Türkçe anlamlarıyla birlikte, iş hayatında sıkça karşınıza çıkacak bu kelimeleri mutlaka not alın!
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| работа | rabota | iş, çalışma |
| коллега | kollega | iş arkadaşı |
| начальник | nachal’nik | müdür, amir |
| офис | ofis | ofis |
| собеседование | sobesedovaniye | mülakat, görüşme |
| зарплата | zarplata | maaş |
| испытательный срок | ispyitatel’nyy srok | deneme süresi |
| договор | dogovor | sözleşme |
| приветствовать | privetstvovat’ | selamlamak |
| представиться | predstavit’sya | kendini tanıtmak |
Bu kelimeler, yeni bir işe başlarken en çok duyacağınız ve kullanacağınız kelimelerden bazılarıdır. Özellikle “испытательный срок” (deneme süresi) ifadesi, Rusya’da iş hayatının olmazsa olmazıdır. İlk üç ay boyunca herkes sizi gözlemler, tıpkı benim ilk işimde olduğu gibi!
Ana Diyalog: İlk İş Günü
Şimdi, hayali bir Rus şirketinde ilk iş gününü yaşayan bir Türk’ün (adını Ahmet koyalım) ve onun Rus iş arkadaşı Olga’nın diyaloglarına bakalım. Diyalogları parça parça inceleyeceğiz ve önemli noktaları açıklayacağım.
1. Ofise Giriş ve Tanışma
Ahmet:
— Здравствуйте! Я Ахмет, сегодня мой первый рабочий день.
(Zdravstvuyte! Ya Ahmet, segodnya moy pervyy rabochiy den.)
Merhaba! Ben Ahmet, bugün benim ilk iş günüm.
Olga:
— Добро пожаловать, Ахмет! Я Ольга, твой коллега. Если что-то нужно — спрашивай!
(Dobro pozhalovat’, Ahmet! Ya Olga, tvoy kollega. Yesli chto-to nuzhno — sprashivay!)
Hoş geldin, Ahmet! Ben Olga, senin iş arkadaşınım. Bir şeye ihtiyacın olursa sor!
Açıklama:
Burada “Здравствуйте” (Zdravstvuyte) resmi bir selamlaşmadır ve iş ortamında sıkça kullanılır. “Добро пожаловать” (Dobro pozhalovat’) ise “Hoş geldin” anlamına gelir ve yeni başlayanlara karşı çok yaygındır. “Если что-то нужно — спрашивай!” (Bir şeye ihtiyacın olursa sor!) ifadesi, Rusların yeni gelenlere destek olma isteğini gösterir.
2. Kendini Tanıtma
Ahmet:
— Спасибо, Ольга! Я из Турции, раньше работал в Анкаре.
(Spasibo, Olga! Ya iz Turtsii, ran’she rabotal v Ankare.)
Teşekkürler, Olga! Ben Türkiye’denim, daha önce Ankara’da çalıştım.
Olga:
— Очень приятно! Ты уже был в России раньше?
(Ochen’ priyatno! Ty uzhe byl v Rossii ran’she?)
Memnun oldum! Daha önce Rusya’da bulundun mu?
Ahmet:
— Нет, это мой первый раз.
(Net, eto moy pervyy raz.)
Hayır, bu benim ilk gelişim.
Açıklama:
Burada “Очень приятно!” (Memnun oldum!) ifadesi, tanışmalarda klasik bir cevaptır. “Ты уже был в России раньше?” (Daha önce Rusya’da bulundun mu?) sorusu ise yeni gelenlere sıkça sorulur.
3. Ofis Kuralları ve Kültürel Farklılıklar
Olga:
— У нас рабочий день начинается в 9:00. Обед — с 13:00 до 14:00.
(U nas rabochiy den’ nachinayetsya v devyat’. Obed — s trinadtsati do chetyrnadtsati.)
Bizde iş günü saat 9:00’da başlar. Öğle yemeği 13:00’ten 14:00’e kadardır.
Ahmet:
— Спасибо за информацию! В Турции обед обычно короче.
(Spasibo za informatsiyu! V Turtsii obed obychno koroche.)
Bilgi için teşekkürler! Türkiye’de öğle yemeği genellikle daha kısadır.
Olga:
— Здесь все любят пить чай. Присоединяйся к нам на перерыве!
(Zdes’ vse lyubyat pit’ chay. Prisoyedinyaysya k nam na pereryve!)
Burada herkes çay içmeyi sever. Molada bize katıl!
Açıklama:
Rusya’da öğle arası genellikle bir saat sürer ve çay molaları çok yaygındır. Benim de ilk günümde, herkesin masasında birer çaydanlık görünce şaşırmıştım! “Присоединяйся к нам на перерыве!” (Molada bize katıl!) ifadesi, sosyal ortama davet anlamına gelir.
4. Müdürle Tanışma
Начальник (Müdür):
— Добро пожаловать в нашу команду, Ахмет! Надеюсь, тебе у нас понравится.
(Dobro pozhalovat’ v nashu komandu, Ahmet! Nadeyus’, tebe u nas ponravitsya.)
Ekibimize hoş geldin, Ahmet! Umarım burada hoşuna gider.
Ahmet:
— Спасибо, я рад быть частью вашей команды!
(Spasibo, ya rad byt’ chast’yu vashey komandy!)
Teşekkürler, ekibinizin bir parçası olmaktan mutluyum!
Açıklama:
“Надеюсь, тебе у нас понравится” (Umarım burada hoşuna gider) ifadesi, yeni başlayanlara moral vermek için kullanılır. Müdürler genellikle ilk gününüzde sizi tanıtır ve ekibe dahil eder.
5. İlk Görev ve Yardım İsteme
Olga:
— Ахмет, если нужна помощь с документами — скажи мне.
(Ahmet, yesli nuzhna pomoshch s dokumentami — skazhi mne.)
Ahmet, belgelerle ilgili yardıma ihtiyacın olursa bana söyle.
Ahmet:
— Спасибо, Ольга! Я пока разбираюсь.
(Spasibo, Olga! Ya poka razbirayus’.)
Teşekkürler, Olga! Şimdilik alışmaya çalışıyorum.
Açıklama:
“Я пока разбираюсь” (Şimdilik alışmaya çalışıyorum) ifadesi, yeni bir ortamda olduğunuzu ve henüz her şeyi öğrenmekte olduğunuzu belirtmek için kullanılır.
Gramer ve Kullanım Notları
1. Fiillerin Dönüşlü Kullanımı
Rusçada “представиться” (predstavit’sya) gibi fiillerin sonunda “-ся” eki varsa, bu fiil dönüşlüdür ve genellikle “kendini” anlamı katar.
Örneğin:
– “представить” (predstavit’) = tanıtmak
– “представиться” (predstavit’sya) = kendini tanıtmak
2. İsmin Hallerine Dikkat!
Rusçada isimlerin halleri (padej) çok önemlidir.
Örneğin:
– “частью вашей команды” (chast’yu vashey komandy) — burada “команда” (ekip) kelimesi “команды” (ekibin) haline dönüşmüş ve “частью” (parçası olarak) ile birlikte kullanılmıştır.
3. Resmi ve Samimi Dil
İş ortamında genellikle resmi dil kullanılır.
– “Здравствуйте” (Zdravstvuyte) — Resmi “merhaba”
– “Привет” (Privet) — Samimi “selam” (iş arkadaşları arasında, yakınlık varsa kullanılır)
4. Sık Yapılan Hatalar
- “Коллега” (kollega) kelimesi hem erkek hem kadın için kullanılır. Türkçedeki gibi “iş arkadaşım” anlamına gelir, cinsiyet ayrımı yoktur.
- “Начальник” (nachal’nik) — Müdür, amir. Kadın müdür için de aynı kelime kullanılır, ancak bazen “начальница” (nachal’nitsa) da duyabilirsiniz.
5. Kültürel İpuçları
Rusya’da iş ortamında ilk gününüzde herkese el sıkışmak yaygındır. Ancak, bazen kadınlar el sıkışmayabilir, bu durumda sadece başınızı sallamanız yeterlidir. Ayrıca, iş arkadaşlarınıza ilk başta “вы” (siz) diye hitap etmek daha naziktir; samimiyet ilerledikçe “ты” (sen) kullanılır.
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Şimdi, yukarıda öğrendiğimiz kelime ve ifadelerle günlük hayatta kullanabileceğiniz örnek cümleler hazırladım. Her cümleyi Kiril alfabesiyle, Latin okunuşuyla ve Türkçe çevirisiyle göreceksiniz.
-
Русский: Сегодня мой первый рабочий день.
Okunuş: Segodnya moy pervyy rabochiy den’.
Türkçe: Bugün benim ilk iş günüm. -
Русский: Я хочу представиться — меня зовут Ахмет.
Okunuş: Ya khochu predstavit’sya — menya zovut Ahmet.
Türkçe: Kendimi tanıtmak istiyorum — adım Ahmet. -
Русский: Мой коллега всегда помогает мне.
Okunuş: Moy kollega vsegda pomogayet mne.
Türkçe: İş arkadaşım bana her zaman yardım ediyor. -
Русский: Начальник пригласил меня на встречу.
Okunuş: Nachal’nik priglasil menya na vstrechu.
Türkçe: Müdür beni toplantıya davet etti. -
Русский: Я подписал трудовой договор.
Okunuş: Ya podpisal trudovoy dogovor.
Türkçe: İş sözleşmesini imzaladım. -
Русский: У меня испытательный срок три месяца.
Okunuş: U menya ispyitatel’nyy srok tri mesyatsa.
Türkçe: Benim deneme sürem üç ay. -
Русский: Зарплата выплачивается в конце месяца.
Okunuş: Zarplata vyplachivayetsya v kontse mesyatsa.
Türkçe: Maaş ay sonunda ödenir. -
Русский: Я работаю в большом офисе.
Okunuş: Ya rabotayu v bol’shom ofise.
Türkçe: Büyük bir ofiste çalışıyorum. -
Русский: Можешь помочь мне с этим документом?
Okunuş: Mozhesh pomoch’ mne s etim dokumentom?
Türkçe: Bu belgeyle bana yardım edebilir misin? -
Русский: Добро пожаловать в нашу команду!
Okunuş: Dobro pozhalovat’ v nashu komandu!
Türkçe: Ekibimize hoş geldin!
Kendi Deneyimlerim ve Hayali Arkadaşım İrina
Rusya’da ilk iş günümde, iş arkadaşım İrina bana şöyle demişti:
— Ахмет, если хочешь узнать, где вкусный обед — иди со мной!
(Ahmet, yesli khochesh uznat’, gde vkusnyy obed — idi so mnoy!)
Ahmet, lezzetli öğle yemeğinin nerede olduğunu öğrenmek istiyorsan benimle gel!
İlk başta biraz çekingen davransam da, İrina sayesinde ofisteki herkesle tanıştım ve kısa sürede adapte oldum. Ruslar, yeni gelenlere karşı genellikle yardımseverdir. Özellikle çay molalarında sohbet etmek, hem dili geliştirmek hem de ekibe uyum sağlamak için harika bir fırsattır.
Sonuç ve Tavsiyeler
Rusya’da yeni bir işe başlamak, hem dil hem de kültür açısından kendinizi geliştirmeniz için mükemmel bir fırsattır. Bu derste öğrendiğiniz kelime ve ifadeleri günlük hayatta kullanmaktan çekinmeyin. Unutmayın, hata yapmak öğrenmenin bir parçasıdır! İş arkadaşlarınızla bol bol pratik yapın, çay molalarını kaçırmayın ve her zaman gülümseyin.
Bir sonraki derste, iş ortamında e-posta yazma ve telefonla konuşma gibi konuları ele alacağız. O zamana kadar, “Удачи на новой работе!” (Udachi na novoy rabote! – Yeni işinde başarılar!) diyorum.
Sorunuz olursa, yorumlara yazın; ben ve hayali arkadaşım İrina cevaplamaktan mutluluk duyarız!