Rusça’da Not Sormak: Arkadaşça Bir Yolculuk
Rusça öğrenirken, okulda veya üniversitede en çok karşılaşacağınız konulardan biri de notlar ve değerlendirmelerdir. Özellikle sınavlardan veya ödevlerden sonra, arkadaşlarınızın ya da öğretmeninizin aldığı notları merak edebilirsiniz. Rusya’da eğitim sistemi ve not verme şekli Türkiye’den biraz farklı olduğu için, bu konuda doğru ifadeleri bilmek hem iletişiminizi güçlendirir hem de yanlış anlaşılmaları önler. Ayrıca, not sormak bazen hassas bir konu olabilir; bu yüzden kibar ve uygun ifadeler kullanmak önemlidir.
Benim Rusya’da okuyan arkadaşım Lena ile yaşadığım bir anıdan bahsetmek isterim. İlk sınavımdan sonra Lena’ya heyecanla “Sen kaç aldın?” demek istedim ama Rusça’da nasıl soracağımı bilemedim. Yanlış bir şey söylemekten çekindim. Sonra Lena bana doğru ifadeleri öğretti ve bu sayede hem notları rahatça sorabildim hem de arkadaşlığımız daha samimi bir hale geldi. Bu derste, siz de Lena’nın bana öğrettiklerini ve daha fazlasını öğreneceksiniz!
Temel Kelime Tablosu
Aşağıdaki tabloda, bu derste sıkça kullanacağımız Rusça kelimeleri bulabilirsiniz. Okunuşlarını ve Türkçe anlamlarını da ekledim. Bu kelimeler, not sormak ve paylaşmak için temel taşlarınız olacak.
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| оценка | atsénka | not, puan |
| балл | bal | puan, skor |
| экзамен | egzámen | sınav |
| результат | rezul’tát | sonuç |
| делиться | delítsya | paylaşmak |
| получить | poluçít’ | almak (not almak) |
| спрашивать | spráşivat’ | sormak |
| показывать | pokazıvat’ | göstermek |
| учитель | uçítel’ | öğretmen |
| друг | druk | arkadaş |
Ana Diyalog: Not Sormak ve Paylaşmak
Şimdi, iki arkadaş arasında geçen kısa bir diyalog üzerinden not sormayı ve cevaplamayı öğrenelim. Diyalogda ben ve hayali arkadaşım Dima var. Dima ile sınavdan sonra buluşuyoruz.
Diyalog:
Ben:
— Привет, Дима! Как прошёл экзамен?
(Privet, Dima! Kak prošol ekzamen?)
Merhaba Dima! Sınav nasıl geçti?
Dima:
— Привет! Было сложно, но вроде бы неплохо.
(Privet! Bılo slojno, no vrode by neploho.)
Merhaba! Zordu ama fena değildi.
Ben:
— Какой у тебя балл?
(Kakoy u tebya ball?)
Senin notun ne?
Dima:
— У меня 4. А у тебя?
(U menya çetyre. A u tebya?)
Benim 4. Peki ya senin?
Ben:
— Я получил(а) 5!
(Ya poluçil(a) pyat’!)
Ben 5 aldım!
Dima:
— Молодец! Поделишься своим результатом с учителем?
(Molodets! Podelish’sya svoim rezul’tatom s učitelem?)
Aferin! Sonucunu öğretmenle paylaşacak mısın?
Ben:
— Конечно, учитель уже знает.
(Koneçno, učitel’ uje znaet.)
Tabii, öğretmen zaten biliyor.
Diyalog Açıklamaları ve Bağlam Notları
- Как прошёл экзамен? (Sınav nasıl geçti?): Rusça’da sınavdan sonra en çok sorulan sorulardan biri. “Прошёл” fiili “geçmek” anlamında.
- Какой у тебя балл? (Senin notun ne?): Burada “балл” kelimesi, genellikle sınavdan alınan puan için kullanılır. Türkiye’deki “kaç aldın?” sorusunun karşılığıdır.
- У меня 4. (Benim 4.): Rusya’da not sistemi genellikle 5 üzerinden değerlendirilir. 5 en yüksek, 2 ise en düşük nottur.
- Я получил(а) 5!: “Получил” erkekler için, “получила” kadınlar için kullanılır. Türkçedeki “aldım” fiilinin karşılığıdır.
- Поделишься своим результатом с учителем?: “Sonucunu öğretmenle paylaşacak mısın?” anlamına gelir. Burada “делиться” fiili “paylaşmak” demektir.
- Учитель уже знает.: “Öğretmen zaten biliyor.” Burada “уже” kelimesi “zaten” anlamında.
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilmesi Gerekenler
1. Not Sistemi: Rusya’da Notlar Nasıl Verilir?
Rusya’da genellikle 5’lik sistem kullanılır:
– 5 (отлично – otliçno): Mükemmel, en yüksek not
– 4 (хорошо – horoşo): İyi
– 3 (удовлетворительно – udovletvoritel’no): Orta, geçer
– 2 (неудовлетворительно – neudovletvoritel’no): Başarısız, kalmak
Bazı üniversitelerde “зачёт/незачёт” (geçti/kalmadı) sistemi de vardır.
2. “Какой у тебя балл?” ve “Какая у тебя оценка?” Arasındaki Fark
Her ikisi de “Senin notun ne?” anlamına gelir. “Балл” daha çok puan, “оценка” ise genel not anlamındadır. Sınavdan sonra genellikle “балл” kullanılır.
3. Fiil Çekimleri
- Получить (almak):
- Я получил (erkek) / Я получила (kadın) — Ben aldım
- Ты получил / Ты получила — Sen aldın
- Делиться (paylaşmak):
- Я делюсь — Ben paylaşıyorum
- Ты делишься — Sen paylaşıyorsun
4. Kibarca Not Sormak
Rusça’da doğrudan “Sen kaç aldın?” demek bazen kaba olabilir. Daha kibar sormak için:
– Можешь поделиться своей оценкой? (Notunu paylaşır mısın?)
– Ты уже знаешь свой результат? (Sonucunu biliyor musun?)
5. Sık Yapılan Hatalar
- “Балл” ve “оценка” kelimelerini karıştırmak.
- “Получил” fiilini cinsiyete göre yanlış kullanmak.
- “Свой” zamirini yanlış yerde kullanmak.
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Aşağıda, günlük hayatta kullanabileceğiniz not sorma ve paylaşma cümlelerini bulacaksınız. Her cümleyi Kiril, Latin okunuşu ve Türkçe çevirisiyle verdim.
-
Какой у тебя балл?
Kakoy u tebya ball?
Senin notun ne? -
Ты уже получил(а) свою оценку?
Tı uje poluçil(a) svoyu atsénku?
Notunu aldın mı? -
Можешь поделиться своей оценкой?
Mojesh’ podelitsya svoey atsénkoy?
Notunu paylaşır mısın? -
Я получил(а) 5 за экзамен!
Ya poluçil(a) pyat’ za ekzamen!
Sınavdan 5 aldım! -
Учитель уже объявил результаты.
Uçitel’ uje ob’yavil rezul’taty.
Öğretmen sonuçları açıkladı. -
Какой у тебя результат?
Kakoy u tebya rezul’tat?
Senin sonucun ne? -
Я ещё не знаю свою оценку.
Ya eşyo ne znayu svoyu atsénku.
Henüz notumu bilmiyorum. -
Ты доволен(а) своим баллом?
Tı dovolen(a) svoim ballom?
Notundan memnun musun? -
Покажи, пожалуйста, свой результат.
Pokaji, pojalusta, svoy rezul’tat.
Lütfen sonucunu göster. -
Спасибо, что поделился!
Spasibo, şto podelilsya!
Paylaştığın için teşekkürler!
Rusya’da Not Sormak: Kültürel İpuçları ve Kısa Hikaye
Rusya’da notlar bazen hassas bir konu olabilir. Özellikle düşük not alan birine doğrudan “Sen kaç aldın?” demek yerine, daha dolaylı ve kibar ifadeler kullanmak daha iyi olur. Benim arkadaşım Olga, bir keresinde sınavdan düşük not aldığı için çok üzülmüştü. Ona “Какой у тебя балл?” diye sorduğumda biraz mahcup oldu. Sonra bana “Bazen notlar hakkında konuşmak istemeyebiliriz, bu yüzden önce ‘Notunu paylaşmak ister misin?’ diye sormak daha iyi olur” dedi. O günden sonra, önce “Можешь поделиться своей оценкой?” demeye başladım. Böylece hem arkadaşlarımı rahat ettirdim hem de daha kibar oldum.
Pratik İçin Mini Diyaloglar
Diyalog 1: Sınıfta
Sen:
— Ты уже знаешь свой результат?
(Tı uje znaeş’ svoy rezul’tat?)
Sonucunu biliyor musun?
Arkadaşın:
— Нет, ещё не знаю. А ты?
(Nyet, eşyo ne znayu. A tı?)
Hayır, henüz bilmiyorum. Ya sen?
Diyalog 2: Öğretmenle
Sen:
— Извините, могу узнать свою оценку?
(İzvinite, mogu uznat’ svoyu atsénku?)
Affedersiniz, notumu öğrenebilir miyim?
Öğretmen:
— Конечно, у тебя 4.
(Koneçno, u tebya çetyre.)
Tabii, senin notun 4.
Dersin Özeti ve Son Tavsiyeler
Bu derste, Rusça’da not sormak ve paylaşmak için gerekli olan temel kelimeleri, cümle yapılarını ve kibarca iletişim kurmanın yollarını öğrendik. Unutmayın, notlar bazen hassas bir konu olabilir; bu yüzden kibar ve anlayışlı olmak önemli. “Какой у тебя балл?” gibi doğrudan sorular yerine, “Можешь поделиться своей оценкой?” gibi daha yumuşak ifadeler kullanmak hem arkadaşlarınızı rahat ettirir hem de Rusça’nızı daha doğal gösterir.
Kendi deneyimlerimden öğrendiğim en önemli şey, Rusya’da insanlar genellikle notlarını paylaşmaktan çekinmezler ama yine de önce izin istemek iyi bir alışkanlıktır. Arkadaşınız Lena, Dima veya Olga ile konuşurken bu ifadeleri kullanarak pratik yapabilirsiniz. Hatta, bir gün Rusya’da bir sınavdan sonra, arkadaşlarınızla birlikte “Я получил(а) 5!” diye sevinçle bağırabilirsiniz!
Bol şans ve yüksek notlar dilerim!
Удачи и отличных оценок!
(Udaçi i otliçnıh atsénok!)
Başarılar ve mükemmel notlar!
