Rusya’da markette alışveriş yapmak, günlük hayatın vazgeçilmezlerinden biridir. Özellikle ilk kez Rusya’ya giden biriyseniz, markette fiyat sormak, ürünleri tanımak ve kasiyerle iletişim kurmak bazen göz korkutucu olabilir. Ancak merak etmeyin! Bu derste, Rusça’da markette fiyat sormakla ilgili en temel ifadeleri, kelimeleri ve pratik diyalogları öğreneceğiz. Böylece, ister Moskova’da bir süpermarkette olun, ister St. Petersburg’da küçük bir manavda, kendinizi rahatça ifade edebileceksiniz. Ayrıca, Rusya’da yaşadığım dönemde başıma gelen komik ve öğretici alışveriş anılarını da sizinle paylaşacağım. Hazırsanız, alışveriş sepetimizi doldurmaya başlayalım!
Temel Kelimeler Tablosu
Aşağıdaki tabloda, markette alışveriş yaparken sıkça karşılaşacağınız bazı temel Rusça kelimeleri bulabilirsiniz. Bu kelimeler, hem ürünleri tanımak hem de fiyat sormak için çok işinize yarayacak.
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| Сколько | skol’ka | Ne kadar |
| стоит | stoyit | (O) tutuyor, fiyatı |
| цена | tsena | Fiyat |
| яблоко | yablaka | Elma |
| помидор | pomidor | Domates |
| огурец | oguryets | Salatalık |
| хлеб | hlyeb | Ekmek |
| молоко | malako | Süt |
| сыр | sîr | Peynir |
| картофель | kartofel’ | Patates |
Bu kelimeleri öğrenmek, markette alışveriş yaparken size büyük kolaylık sağlayacak. Şimdi, bu kelimeleri nasıl kullanacağımızı gerçek bir diyalog üzerinden görelim.
Ana Diyalog: Markette Fiyat Sorma
Burada, benim Rusya’da yaşarken sıkça karşılaştığım bir senaryoyu canlandıracağız. Diyalogda ben (Ahmet), arkadaşım Olga ve kasiyer (Kasiyer) yer alıyor. Diyaloğu parça parça inceleyeceğiz ve her bölümde açıklamalar ekleyeceğim.
Ahmet markette dolaşıyor, elinde bir elma var.
Ahmet:
Скажите, пожалуйста, сколько стоит это яблоко?
Skajite, pajalusta, skol’ka stoyit eta yablaka?
(Affedersiniz, bu elma ne kadar?)
Açıklama:
Burada “Скажите, пожалуйста” (Affedersiniz, lütfen söyleyin) ile kibarca soruya başlıyoruz. “Сколько стоит” ise “Ne kadar tutuyor?” demek. “Это яблоко” ise “bu elma” anlamında.
Kasiyer:
Это яблоко стоит тридцать рублей.
Eta yablaka stoyit tritsat’ rubley.
(Bu elma otuz ruble.)
Açıklama:
Rusya’da para birimi “ruble”dir. “Тридцать рублей” (tritsat’ rubley) otuz ruble demek. Fiyatı belirtirken genellikle “стоит” fiili kullanılır.
Ahmet:
Спасибо! А сколько стоит помидор?
Spasiba! A skol’ka stoyit pomidor?
(Teşekkürler! Peki, domates ne kadar?)
Açıklama:
Burada “А” bağlacıyla (“Peki”) yeni bir ürünün fiyatı soruluyor. Aynı kalıp tekrar kullanılıyor.
Kasiyer:
Один помидор стоит двадцать рублей.
Adin pomidor stoyit dvadsat’ rubley.
(Bir domates yirmi ruble.)
Olga (Ahmet’in Rus arkadaşı):
Ахмет, хочешь попробовать наш сыр?
Ahmet, hoçeş paprobavat’ naş sîr?
(Ahmet, peynirimizi denemek ister misin?)
Ahmet:
Конечно! А сколько он стоит?
Kaneshna! A skol’ka on stoyit?
(Tabii! Peki, o ne kadar?)
Kasiyer:
Сыр стоит сто рублей за сто грамм.
Sîr stoyit sto rubley za sto gramm.
(Peynir 100 gramı için 100 ruble.)
Açıklama:
Burada “за сто грамм” ifadesi “100 gram için” anlamına gelir. Rusya’da özellikle peynir, et gibi ürünlerde fiyatlar genellikle 100 gram veya kilogram üzerinden verilir.
Kültürel Not
Rusya’da marketlerde ürünlerin fiyatı genellikle kilogram veya gram üzerinden belirtilir. Örneğin, “за килограмм” (kilogram başına), “за сто грамм” (100 gram başına) gibi ifadelerle karşılaşabilirsiniz. Ayrıca, ürünleri tarttırmak için “Можно взвесить?” (Mozhna vzvesit? – Tartabilir misiniz?) diyebilirsiniz.
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar
1. “Сколько стоит?” ve “Какова цена?” Arasındaki Fark
- “Сколько стоит?” (Skol’ka stoyit?) en yaygın kullanılan “Bu ne kadar?” ifadesidir. Hem tekil hem çoğul ürünler için kullanılabilir.
- “Какова цена?” (Kakova tsena?) ise daha resmi ve nadiren kullanılır. Genellikle etiketlerde veya yazılı olarak görebilirsiniz.
2. Sayılar ve Para Birimi
- Rusya’da fiyatlar genellikle “рубль” (ruble) ve “копейка” (kopeyka) olarak belirtilir. Ancak, kopeyka artık çok nadir kullanılır.
- Sayıların Rusça’da çekimi vardır. Örneğin:
- 1 ruble: один рубль (adin rubl’)
- 2, 3, 4 ruble: два рубля, три рубля, четыре рубля (dva rublya, tri rublya, çetyre rublya)
- 5 ve üzeri: пять рублей (pyat’ rubley)
3. “Это” ve “Этот/Эта/Это/Эти” Kullanımı
- “Это” (eta) hem “bu” hem de “işte” anlamına gelir. Ürün gösterirken “это яблоко” (bu elma) diyebilirsiniz.
- “Этот” (maskulin), “эта” (feminin), “это” (nötr), “эти” (çoğul) olarak cinsiyete göre değişir. Ancak markette genellikle “это” kullanmak yeterlidir.
4. Sık Yapılan Hatalar
- “Сколько цена?” gibi yanlış kalıplar kullanmayın. Doğru olan “Сколько стоит?” veya “Какова цена?”dır.
- Fiyat sorarken mutlaka ürünün adını belirtin: “Сколько стоит хлеб?” (Ekmek ne kadar?)
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Aşağıda, markette fiyat sormak ve alışveriş yapmak için kullanabileceğiniz pratik cümleler bulacaksınız. Her cümle Rusça (Kiril), okunuşu ve Türkçe anlamı ile verilmiştir.
-
Сколько стоит это яблоко?
Skol’ka stoyit eta yablaka?
Bu elma ne kadar? -
Какова цена этого сыра?
Kakova tsena etava sîra?
Bu peynirin fiyatı nedir? -
Сколько стоит килограмм картофеля?
Skol’ka stoyit kilogram kartofelya?
Bir kilo patates ne kadar? -
Можно взвесить эти помидоры?
Mojna vzvesit’ eti pomidory?
Bu domatesleri tartabilir misiniz? -
У вас есть свежий хлеб?
U vas yest’ svejiy hlyeb?
Taze ekmeğiniz var mı? -
Я хочу купить молоко. Сколько оно стоит?
Ya hoçu kupit’ malako. Skol’ka ono stoyit?
Süt almak istiyorum. Ne kadar? -
Дайте, пожалуйста, полкило огурцов.
Dayte, pajalusta, polkilo ogurtsov.
Yarım kilo salatalık lütfen. -
Это слишком дорого.
Eta slishkam doraga.
Bu çok pahalı. -
Есть ли скидка на этот товар?
Yest’ li skidka na etat tıvar?
Bu üründe indirim var mı? -
Спасибо, я возьму это.
Spasiba, ya vaz’mu eta.
Teşekkürler, bunu alacağım.
Kendi Tecrübemden Bir Hikaye
Rusya’da ilk market alışverişimi hiç unutmam. Arkadaşım Dima ile birlikte küçük bir markete gitmiştik. Elimde bir paket peynirle kasaya gittim ve heyecanla “Сколько стоит?” dedim. Kasiyer bana “За сто грамм или за килограмм?” diye sordu. O an kafam karıştı, çünkü Türkiye’de genellikle paket fiyatı sorarız, gramajla uğraşmayız. Dima hemen devreye girdi: “Ahmet, burada genellikle gramaj üzerinden fiyat veriyorlar. Sen kaç gram almak istiyorsun?” dedi. O günden sonra, peynir ya da salam gibi ürünlerde “за сто грамм” veya “за килограмм” demeyi hiç unutmadım!
Bir başka sefer, markette domates almak isterken “Сколько стоит помидор?” dedim. Kasiyer bana “Один или килограмм?” diye sordu. Yani, “Bir tane mi, bir kilo mu?” demek istiyordu. O an anladım ki, Rusya’da alışverişte net olmak çok önemli. Eğer bir kilo almak istiyorsanız, “Сколько стоит килограмм помидоров?” demelisiniz.
Hayali Karakterlerle Pratik
Arkadaşım Lena ile alışveriş yaparken şöyle bir diyalog geçmişti:
Lena:
Ахмет, хочешь попробовать наш домашний хлеб?
Ahmet, hoçeş paprobavat’ naş damashniy hlyeb?
(Ahmet, ev yapımı ekmeğimizi denemek ister misin?)
Ben:
Конечно! Сколько он стоит?
Kaneshna! Skol’ka on stoyit?
(Tabii! O ne kadar?)
Lena:
Пятьдесят рублей за буханку.
Pyat’desyat rubley za buhanku.
(Bir somun için elli ruble.)
Bu tür diyaloglar, hem kelime dağarcığınızı geliştirir hem de gerçek hayatta kendinizi daha rahat ifade etmenizi sağlar.
Sonuç ve Tavsiyeler
Artık markette fiyat sormak, ürünleri tanımak ve kasiyerle iletişim kurmak için gerekli temel Rusça ifadeleri biliyorsunuz. Unutmayın, pratik yapmak çok önemli! Marketlerde, pazarlarda veya arkadaşlarınızla bu kalıpları tekrar edin. Hata yapmaktan korkmayın; Ruslar genellikle yabancıların çabasını takdir eder ve yardımcı olmaktan mutluluk duyarlar.
Bir dahaki sefere markete gittiğinizde, “Сколько стоит это яблоко?” demekten çekinmeyin. Belki de kasiyer size gülümseyerek cevap verecek ve alışverişiniz çok daha keyifli geçecek!
Удачи! (Udachi! – Bol şans!)
