Rusya’da Kıyafet Alışverişi: Hayat Kurtaran Bir Becerinin Temelleri
Rusça öğrenirken, günlük hayatta en çok işimize yarayacak konulardan biri kesinlikle alışveriştir. Özellikle de kıyafet alışverişi! Düşünsene, Moskova’da bir AVM’ye girdin ya da St. Petersburg’da bir butikte dolaşıyorsun. Karşında rengarenk elbiseler, gömlekler, pantolonlar… Ama satıcı sana bir şeyler soruyor ve sen sadece gülümsüyorsun! İşte bu dersi tam da bu yüzden hazırladım: Rusya’da ya da herhangi bir Rusça konuşulan ülkede, kıyafet alışverişi yaparken kendini rahatça ifade edebilmen için.
Kıyafet alışverişi, sadece “Bu ne kadar?” demekten ibaret değil. Beden sormak, renk seçmek, denemek istemek, hatta “Biraz daha büyük/küçük var mı?” demek gerekiyor. Benim de başıma geldi: İlk gittiğimde “kırmızı elbise” demek isterken, yanlışlıkla “kırmızı masa” demiştim! Satıcı şaşkın şaşkın bakmıştı. O yüzden, bu dersin sonunda senin böyle komik anılar yaşamaman için elimden geleni yapacağım.
Şimdi, önce temel kelimelerle başlayalım. Sonra bir mağazada geçen gerçekçi bir diyalogla devam edeceğiz. Ardından, gramer ve pratik örneklerle konuyu pekiştireceğiz. Hazırsan, alışveriş sepetini kap ve başlayalım!
Temel Kıyafet ve Renk Kelimeleri Tablosu
Aşağıdaki tabloda, bu derste sıkça kullanacağımız kıyafet ve renk isimlerini bulabilirsin. Okunuşları da ekledim ki, satıcıya “şapka” yerine “şaka” demeyesin! (Evet, ben de bir keresinde böyle bir hata yapmıştım.)
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| платье | platye | elbise |
| рубашка | rubashka | gömlek |
| брюки | bryuki | pantolon |
| футболка | futbolka | tişört |
| куртка | kurtka | ceket/mont |
| юбка | yubka | etek |
| шапка | shapka | şapka |
| обувь | obuv | ayakkabı |
| красный | krasnıy | kırmızı |
| синий | siniy | mavi |
| зелёный | zelyonıy | yeşil |
| белый | belıy | beyaz |
| чёрный | çyornıy | siyah |
| размер | razmer | beden/numara |
| цена | tsena | fiyat |
Mağazada Geçen Örnek Diyalog
Şimdi, hayali arkadaşım Derya ile birlikte Moskova’daki ünlü “ГУМ” alışveriş merkezine gittiğimizi düşünelim. Derya, yeni bir elbise almak istiyor. Ben de ona yardımcı oluyorum. Satıcı ile aramızda geçen diyaloğu inceleyelim.
Satıcı: Здравствуйте! Чем могу помочь?
(Zdravstvuyte! Çem mogu pomoch?)
Merhaba! Size nasıl yardımcı olabilirim?
Derya: Здравствуйте! Я ищу красное платье.
(Zdravstvuyte! Ya işu krasnoye platye.)
Merhaba! Kırmızı bir elbise arıyorum.
Satıcı: Какой размер вам нужен?
(Kakoy razmer vam nujen?)
Hangi bedene ihtiyacınız var?
Derya: Мой размер — 42.
(Moy razmer — sorok dva.)
Benim bedenim 42.
Satıcı: Вот, посмотрите, пожалуйста.
(Vot, posmotrite, pozhaluysta.)
Buyurun, bakın lütfen.
Derya: Можно примерить?
(Mozhno primerit’?)
Deneyebilir miyim?
Satıcı: Конечно, примерочная там.
(Konechno, primerochnaya tam.)
Tabii, deneme kabini şurada.
(Derya elbiseyi dener, sonra tekrar gelir.)
Derya: Есть это платье в синем цвете?
(Yest’ eto platye v sinyem tsvete?)
Bu elbisenin mavi rengi var mı?
Satıcı: Да, сейчас принесу.
(Da, seychas prinesu.)
Evet, hemen getiriyorum.
Derya: Сколько стоит это платье?
(Skol’ko stoit eto platye?)
Bu elbise ne kadar?
Satıcı: 3500 рублей.
(Tri tysyaçi pyat’sot rubley.)
3500 ruble.
Derya: Спасибо! Я возьму это.
(Spasibo! Ya voz’mu eto.)
Teşekkürler! Bunu alıyorum.
Diyalog Açıklamaları ve Kültürel Notlar
- “Здравствуйте!”: Rusya’da mağazaya girerken mutlaka selam verilir. “Privet” (selam) yerine “Zdravstvuyte” (resmi merhaba) kullanılır.
- “Я ищу…”: “Arıyorum” demek. Alışverişte çok işine yarar.
- Bedenler: Rusya’da bedenler genellikle Avrupa sistemine yakın ama bazen farklılık gösterebilir. Denemeden almak riskli!
- “Можно примерить?”: Denemek istediğinde mutlaka bu kalıbı kullan.
- Fiyat sorma: “Сколько стоит?” en temel kalıp. Ama bazen “Почём?” (poçom) gibi kısa, samimi versiyonları da duyabilirsin.
- Renkler: Renkler, kıyafetlerin cinsine göre değişebilir. Örneğin, “красное платье” (kırmızı elbise) derken, “красное” nötr cins kullanılır çünkü “платье” nötrdür.
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar
1. İsimlerin Cinsleri ve Sıfat Uyumu
Rusça’da isimler eril, dişil ve nötr olarak üçe ayrılır. Kıyafet isimleri de buna göre değişir. Sıfatlar (renkler gibi) isimle uyumlu olmalı.
- платье (elbise) → nötr: красное платье (kırmızı elbise)
- рубашка (gömlek) → dişil: синяя рубашка (mavi gömlek)
- брюки (pantolon) → çoğul: чёрные брюки (siyah pantolon)
Sık Yapılan Hata:
Renk sıfatını yanlış cinsle kullanmak. Mesela “красный платье” demek yanlış, doğrusu “красное платье”.
2. “Можно” ile Rica Etmek
“Можно” kelimesiyle çok kibarca izin isteyebilirsin.
– Можно примерить? (Deneyebilir miyim?)
– Можно посмотреть? (Bakabilir miyim?)
3. Fiyat Sorma
- Сколько стоит…? (Bu ne kadar?)
- Почём…? (Daha samimi, “Kaça?” gibi)
4. Beden Sorma ve Söyleme
- Какой размер вам нужен? (Hangi bedene ihtiyacınız var?)
- Мой размер — 42. (Benim bedenim 42.)
5. “Есть…?” ile Var mı Sorma
- Есть это платье в синем цвете? (Bu elbisenin mavi rengi var mı?)
- Есть побольше/поменьше? (Daha büyük/küçük var mı?)
Gerçek Hayat Uygulamaları: Pratik Cümleler
Şimdi, öğrendiğimiz kelime ve kalıplarla günlük hayatta işine yarayacak cümleler oluşturalım. Her cümleyi Rusça, okunuşu ve Türkçesiyle verdim. Dilersen yüksek sesle tekrar et!
-
Русский: Я хочу купить это платье.
Okunuş: Ya hachu kupit’ eto platye.
Türkçesi: Bu elbiseyi satın almak istiyorum. -
Русский: У вас есть эта рубашка в зелёном цвете?
Okunuş: U vas yest’ eta rubashka v zelyonom tsvete?
Türkçesi: Bu gömleğin yeşil rengi var mı? -
Русский: Можно примерить эти брюки?
Okunuş: Mozhno primerit’ eti bryuki?
Türkçesi: Bu pantolonu deneyebilir miyim? -
Русский: Какой размер этой юбки?
Okunuş: Kakoy razmer etoy yubki?
Türkçesi: Bu eteğin bedeni nedir? -
Русский: Сколько стоит эта куртка?
Okunuş: Skol’ko stoit eta kurtka?
Türkçesi: Bu mont ne kadar? -
Русский: Мне нужен размер побольше.
Okunuş: Mne nujen razmer pobol’she.
Türkçesi: Daha büyük bir bedene ihtiyacım var. -
Русский: У вас есть обувь 39 размера?
Okunuş: U vas yest’ obuv’ tridsat’ devyatogo razmera?
Türkçesi: 39 numara ayakkabınız var mı? -
Русский: Я возьму эту футболку.
Okunuş: Ya voz’mu etu futbolku.
Türkçesi: Bu tişörtü alıyorum. -
Русский: Где находится примерочная?
Okunuş: Gde nakhoditsya primerochnaya?
Türkçesi: Deneme kabini nerede? -
Русский: Спасибо, всё подошло!
Okunuş: Spasibo, vsyo podoshlo!
Türkçesi: Teşekkürler, her şey oldu/uymuş!
Kendi Deneyimlerim ve Küçük İpuçları
Rusya’da ilk alışverişimde, bedenlerin Avrupa’dan biraz farklı olduğunu fark etmiştim. Mesela, Türkiye’de 38 giyiyorsan, Rusya’da bazen 40 ya da 42 denemen gerekebiliyor. Arkadaşım İgor ile alışverişe çıktığımızda, o bana “Смотри, здесь скидки!” (Bak, burada indirim var!) demişti. İndirim sezonlarında mağazalarda “Скидка” (skidka) yazısını görürsen, hemen içeri dal! Ayrıca, satıcılar genellikle yardımsever ama bazen İngilizce bilmiyorlar. O yüzden bu kalıpları öğrenmek gerçekten hayat kurtarıyor.
Bir de, Rusya’da alışverişte “pazarlık” pek yaygın değil. Fiyatlar genelde sabit. Ama küçük butiklerde bazen ufak indirimler isteyebilirsin. “Можно скидку?” (Bir indirim olabilir mi?) demek işine yarayabilir.
Sonuç: Artık Kıyafet Alışverişinde Hazırsın!
Bu derste, Rusça’da kıyafet alışverişi yaparken kullanabileceğin temel kelime ve ifadeleri öğrendin. Artık mağazada rahatça renk, beden ve fiyat sorabilir, denemek istediğini belirtebilir ve alışverişini keyifle tamamlayabilirsin. Unutma, pratik yapmak çok önemli. Bir dahaki sefere bir mağazaya girdiğinde, bu cümleleri kullanmaktan çekinme. Hatta, hayali arkadaşın Derya gibi, yeni bir elbise alırken satıcıyla küçük bir sohbet başlatabilirsin!
Bol bol pratik yap, hata yapmaktan korkma ve alışverişin tadını çıkar!
Удачи! (Udachi!) – Bol şans!
