Rusya’da pazara gitmek, sadece alışveriş yapmak değil, aynı zamanda yerel halkla iletişim kurmak, kültürü yakından tanımak ve günlük hayatın bir parçası olmak demektir. Özellikle Rusya’da yaşayan ya da seyahat eden biriyseniz, pazarda fiyat sormak, pazarlık yapmak ve alışveriş sırasında temel diyalogları kurmak hayatınızı oldukça kolaylaştırır. Bu dersimizde, Rusça’da pazarda fiyat sorma ve alışveriş yapma konusunu ele alacağız. Hem temel kelimeleri hem de pratik diyalogları öğrenerek, gerçek hayatta rahatça iletişim kurabileceksiniz. Benim gibi Rusya’da yaşamış biriyseniz, pazarda geçen komik ve ilginç anılarınız da olur! Mesela, arkadaşım İrina ile pazarda yaşadığımız bir olayı da sizinle paylaşacağım. Hazırsanız, hadi başlayalım!
Temel Kelimeler Tablosu
Aşağıdaki tabloda, pazarda fiyat sorma ve alışveriş yaparken en çok işinize yarayacak Rusça kelimeleri bulacaksınız. Hem Kiril alfabesiyle hem de Latin harflerle okunuşunu ve Türkçe anlamını görebilirsiniz.
| Rusça (Кириллица) | Okunuşu (Latin) | Türkçesi |
|---|---|---|
| сколько | skol’ka | ne kadar |
| стоит | stoyit | (o) maliyet, fiyat |
| это | eta | bu |
| рублей | rubley | ruble (para birimi) |
| килограмм | kilogramm | kilogram |
| яблоко | yablaka | elma |
| помидор | pamidor | domates |
| огурец | aguryets | salatalık |
| продавец | pradavyets | satıcı |
| покупатель | pakupatel’ | müşteri |
Ana Diyalog ve Açıklamalar
Şimdi, pazarda geçen tipik bir alışveriş diyalogunu inceleyelim. Diyalogda iki kişi var: Satıcı (Продавец – Pradavyets) ve Müşteri (Покупатель – Pakupatel’). Diyaloğu parça parça inceleyeceğiz ve her bölümde açıklamalar ekleyeceğim.
Продавец: Здравствуйте! Чем могу помочь?
Zdravstvuyte! Çem mogu pomoch?
Merhaba! Size nasıl yardımcı olabilirim?
Açıklama:
Burada satıcı, klasik bir selamlaşma ve yardım teklifiyle başlıyor. “Здравствуйте” (Zdravstvuyte) resmi bir merhaba demektir. Pazarda genellikle bu şekilde selamlaşılır.
Покупатель: Здравствуйте! Скажите, пожалуйста, сколько стоит килограмм яблок?
Zdravstvuyte! Skajite, pajalusta, skol’ka stoyit kilogramm yablok?
Merhaba! Lütfen söyler misiniz, bir kilo elma ne kadar?
Açıklama:
Burada müşteri, hem kibarca “Söyler misiniz, lütfen” (Скажите, пожалуйста) diyor, hem de fiyatı soruyor. “Сколько стоит” (skol’ka stoyit) kalıbı, “ne kadar” anlamına gelir ve alışverişte en çok kullanacağınız kalıptır.
Продавец: Килограмм яблок стоит 80 рублей.
Kilogramm yablok stoyit vosem’desyat rubley.
Bir kilo elma 80 ruble.
Açıklama:
Satıcı, fiyatı söylüyor. Burada dikkat edin: “рублей” (rubley) Rusya’nın para birimi olan rubleyi ifade eder. Fiyat söylerken genellikle sayı + ürün + стоит + fiyat + para birimi şeklinde bir yapı kullanılır.
Покупатель: Спасибо! А помидоры сколько стоят?
Spasiba! A pamidory skol’ka stoyat?
Teşekkürler! Peki, domatesler ne kadar?
Açıklama:
Müşteri teşekkür ediyor ve başka bir ürünün fiyatını soruyor. “А” bağlacı burada “peki” anlamında kullanılır. “Сколько стоят?” çoğul nesneler için kullanılır (domatesler gibi).
Продавец: Помидоры — 100 рублей за килограмм.
Pomidory — sto rubley za kilogramm.
Domatesler, kilosu 100 ruble.
Açıklama:
Burada “за килограмм” (za kilogramm) ifadesi, “kilosu için” anlamına gelir. Fiyat verirken sıkça kullanılır.
Покупатель: Хорошо, дайте мне, пожалуйста, два килограмма яблок и один килограмм помидоров.
Harasho, dayte mne, pajalusta, dva kilograma yablok i adin kilogramm pomidorov.
Tamam, lütfen bana iki kilo elma ve bir kilo domates verin.
Açıklama:
Burada müşteri, almak istediği miktarı söylüyor. “Дайте мне, пожалуйста” (dayte mne, pajalusta) çok kibar bir istektir: “Lütfen bana verin”.
Продавец: Конечно! Вот ваши яблоки и помидоры.
Kaneshna! Vot vashi yabloki i pomidory.
Tabii! İşte elmalarınız ve domatesleriniz.
Покупатель: Спасибо!
Spasiba!
Teşekkürler!
Kültürel Not
Rusya’da pazarda alışveriş yaparken genellikle satıcılar çok samimi ve konuşkandır. Hatta bazen size ekstra bir elma ya da domates de hediye edebilirler. Benim arkadaşım İrina ile bir gün pazara gitmiştik. İrina, domateslerin fiyatını sormak yerine, “Bunlar taze mi?” diye sormuştu. Satıcı da gülerek, “Tabii ki, bugün topladım!” demişti. Sonra bize birer tane domatesi tadımlık olarak hediye etmişti. Yani, pazarda sohbet etmekten çekinmeyin!
Gramer ve Kullanımda Dikkat Edilecek Noktalar
1. Сколько стоит / Сколько стоят
- “Сколько стоит?” (skol’ka stoyit?) – Tekil nesneler için kullanılır.
Örnek: Сколько стоит яблоко? (Bir elma ne kadar?) - “Сколько стоят?” (skol’ka stoyat?) – Çoğul nesneler için kullanılır.
Örnek: Сколько стоят яблоки? (Elmalar ne kadar?)
2. Sayılar ve Para Birimi
- Ruble, Rusya’nın para birimidir.
1 рубль (rubl’), 2-4 рубля (rublya), 5 ve üzeri рублей (rubley) olarak değişir. - Fiyat söylerken genellikle ürünün adı, miktarı ve para birimi birlikte kullanılır.
3. Lütfen ve Rica Kalıpları
- “Пожалуйста” (pajalusta) – Lütfen demektir.
Hem rica ederken hem de teşekkür ederken kullanılır. - “Дайте мне, пожалуйста…” (dayte mne, pajalusta…) – Lütfen bana … verin.
4. Miktar Bildiren Kelimeler
- “Килограмм” (kilogramm) – kilogram
- “Два килограмма” (dva kilograma) – iki kilogram
- “Один килограмм” (adin kilogramm) – bir kilogram
5. Sık Yapılan Hatalar
- “Сколько стоит?” yerine yanlışlıkla “Сколько цена?” demek. Bu doğru değildir, çünkü “цена” (tsena) kelimesi “fiyat” demektir ama bu şekilde kullanılmaz.
- “Пожалуйста” kelimesini unutmak. Ruslar kibar ifadeleri sever, bu yüzden “lütfen” demeyi unutmayın.
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Aşağıda, pazarda ve günlük hayatta kullanabileceğiniz örnek cümleler bulacaksınız. Her cümle Rusça (Kiril), okunuşu (Latin) ve Türkçe çevirisiyle birlikte verilmiştir.
-
Сколько стоит это яблоко?
Skol’ka stoyit eta yablaka?
Bu elma ne kadar? -
Дайте мне, пожалуйста, три килограмма огурцов.
Dayte mne, pajalusta, tri kilograma agurtsov.
Lütfen bana üç kilo salatalık verin. -
Я хочу купить помидоры.
Ya hachu kupit’ pamidory.
Domates almak istiyorum. -
Это дорого. Можно дешевле?
Eta doroga. Mojna deshevle?
Bu pahalı. Daha ucuza olur mu? -
У вас есть свежие яблоки?
U vas yest’ svezhie yabloki?
Taze elmanız var mı? -
Сколько стоят бананы за килограмм?
Skol’ka stoyat bananı za kilogramm?
Muzların kilosu ne kadar? -
Я возьму один килограмм яблок.
Ya vaz’mu adin kilogramm yablok.
Bir kilo elma alacağım. -
Спасибо, очень вкусно!
Spasiba, oçen’ vkusno!
Teşekkürler, çok lezzetli! -
Можно попробовать?
Mojna paprobavat’?
Tadabilir miyim? -
У меня только 200 рублей.
U menya tol’ko dvesti rubley.
Sadece 200 rublem var.
Kendi Deneyimlerimden Notlar
Rusya’da ilk defa pazara gittiğimde, satıcıya “Сколько стоит?” demek yerine, heyecandan “Сколько цена?” demiştim. Satıcı bana gülümseyerek doğru kalıbı tekrar etti ve bana yardımcı oldu. Sonra, arkadaşım İrina ile pazarda dolaşırken, satıcıların ne kadar samimi ve yardımsever olduklarını fark ettim. Hatta bir keresinde, elma almak isterken, satıcı bana “Biraz da armut ister misin?” diye sordu. O an, pazarda sohbet etmenin ve birkaç kelime Rusça bilmenin ne kadar önemli olduğunu anladım.
Bir başka sefer, pazarda fiyat sormak yerine sadece ürünü gösterip “Это сколько?” (Eta skol’ka?) demiştim. Satıcı hemen anladı ve fiyatı söyledi. Yani, bazen kelimeleri tam olarak bilmeseniz bile, cesaretle konuşmak her zaman işe yarar!
Sonuç ve Tavsiyeler
Rusça’da pazarda fiyat sormak, hem dilinizi geliştirmenin hem de yerel kültürü tanımanın en eğlenceli yollarından biridir. Unutmayın, satıcılar genellikle yardımseverdir ve hata yapmanızdan çekinmeyin. “Сколько стоит?” ve “Дайте мне, пожалуйста…” gibi kalıpları sıkça kullanarak, kısa sürede alışverişte ustalaşabilirsiniz.
Arkadaşım İrina’nın dediği gibi: “Pazarda konuşmak, Rusça’yı öğrenmenin en lezzetli yolu!” Siz de cesaretinizi toplayın, pazara gidin ve öğrendiklerinizi uygulayın. Emin olun, hem yeni kelimeler öğrenir hem de güzel anılar biriktirirsiniz.
Удачи! (Udachi!) – Bol şans!
