Rusça Ders Programı Hakkında Konuşmak
Rusça öğrenirken, ders programı hakkında konuşmak hem günlük hayatta hem de akademik ortamda çok işimize yarar. Özellikle Rusya’da veya Rusça konuşulan bir ülkede eğitim almayı düşünüyorsan, ders programı, ders saatleri, hangi derslerin olduğu, hangi gün hangi dersin olduğu gibi konuları rahatça anlatabilmek büyük avantaj sağlar. Ayrıca, arkadaşlarınla veya öğretmenlerinle dersler hakkında sohbet etmek, program değişikliklerini anlamak ve kendi planlamanı yapmak için bu konudaki kelime ve ifadeleri bilmek çok önemlidir.
Benim Rusya’da okuyan arkadaşım İrina ile yaşadığım bir anımı paylaşayım: İlk gittiğimde, ders programımı anlamakta çok zorlanmıştım. İrina bana “расписание занятий” (ders programı) kelimesini öğretmişti. Sonra birlikte programı inceleyip, hangi gün hangi dersim olduğunu konuşmuştuk. O günden sonra, ders programı hakkında konuşmak benim için çok daha kolay hale geldi. Şimdi bu dersi birlikte işleyerek, senin de aynı rahatlığa ulaşmanı istiyorum!
Kelime Tablosu
Aşağıdaki tabloda, bu derste sıkça kullanacağımız temel Rusça kelimeleri bulabilirsin. Her kelimenin Kiril alfabesiyle yazılışı, Latin harfleriyle okunuşu ve Türkçe anlamı yer alıyor.
| Rusça (Кириллица) | Okunuş (Latin) | Türkçesi |
|---|---|---|
| расписание | raspisaniye | program, ders programı |
| занятие | zanyatiye | ders, etkinlik |
| предмет | predmet | ders (konu, branş) |
| перемена | peremena | teneffüs |
| пара | para | ders saati (çift saat) |
| факультет | fakul’tet | fakülte |
| обязательный | obyazatel’nyy | zorunlu |
| выборный | vybornyy | seçmeli |
| расписание занятий | raspisaniye zanyatiy | ders programı |
| экзамен | ekzamen | sınav |
Ana Diyalog: Ders Programı Üzerine Sohbet
Şimdi, Rusya’da üniversitede okuyan iki arkadaş – Ayşe (Türk öğrenci) ve İrina (Rus öğrenci) – arasında geçen bir diyaloğa bakalım. Diyalogda, ders programı hakkında konuşacaklar. Diyalogdan sonra, önemli noktaları ve açıklamaları bulacaksın.
Ayşe: Привет, Ирина! Ты уже видела расписание занятий на следующий семестр?
Merhaba, İrina! Gelecek dönem için ders programını gördün mü?
İrina: Привет, Айше! Да, я только что посмотрела. В этом семестре у нас много новых предметов.
Merhaba, Ayşe! Evet, az önce baktım. Bu dönem çok fazla yeni dersimiz var.
Ayşe: Какие предметы у нас будут обязательными?
Hangi derslerimiz zorunlu olacak?
İrina: Обязательные предметы — это история, экономика и русский язык. Остальные — выборные.
Zorunlu dersler tarih, ekonomi ve Rusça. Diğerleri seçmeli.
Ayşe: А во сколько начинаются занятия по понедельникам?
Pazartesi günleri dersler saat kaçta başlıyor?
İrina: Первая пара начинается в 9:00, а вторая — в 11:00. Потом у нас перемена на обед.
İlk ders saati 9:00’da başlıyor, ikinci ise 11:00’da. Sonra öğle arası teneffüsümüz var.
Ayşe: Спасибо! Я всегда путаюсь в расписании.
Teşekkürler! Ben her zaman programda karışıyorum.
İrina: Не переживай, я могу тебе помочь разобраться!
Endişelenme, sana yardımcı olabilirim!
Diyalog Açıklamaları ve Bağlam Notları
- расписание занятий: “Ders programı” demek. Üniversitelerde sıkça kullanılır.
- предмет: “Ders” anlamında, özellikle branş veya konu olarak kullanılır.
- обязательные предметы: “Zorunlu dersler” demek. Üniversitede bazı dersler zorunlu olur.
- выборные: “Seçmeli” anlamında. Öğrencinin seçebileceği dersler için kullanılır.
- пара: Rusya’da bir ders saati genellikle 90 dakikadır ve buna “пара” denir. Yani “bir çift ders saati”.
- перемена: “Teneffüs” veya “ara” anlamında.
- разобраться: “Anlamak, çözmek” anlamında. Burada “programı anlamak” için kullanılmış.
Kültürel not: Rusya’da ders saatleri genellikle “пара” olarak adlandırılır ve çoğu zaman 90 dakika sürer. Türkiye’deki 45-50 dakikalık derslerden farklıdır. Ayrıca, ders programları genellikle haftalık olarak hazırlanır ve sık sık değişebilir.
Gramer ve Kullanımda Öne Çıkan Noktalar
1. Zaman Zarfları ve Soru Sorma
- Во сколько: “Saat kaçta?” anlamında kullanılır. Örneğin: “Во сколько начинается занятие?” (Ders saat kaçta başlıyor?)
- Какие предметы: “Hangi dersler?” demek. “Какие” sıfatı çoğul isimlerle kullanılır.
2. İsimlerin Çoğul Halleri
- предмет (ders) → предметы (dersler)
- занятие (ders, etkinlik) → занятия (dersler, etkinlikler)
- экзамен (sınav) → экзамены (sınavlar)
Rusçada çoğul yapmak için genellikle -ы, -и, -а, -я ekleri kullanılır. Ancak bazı kelimelerde düzensizlikler olabilir.
3. Zorunlu ve Seçmeli Dersler
- Обязательный (zorunlu) ve выборный (seçmeli) sıfatları, dersleri nitelemek için kullanılır.
- “Обязательные предметы” (zorunlu dersler) ve “выборные предметы” (seçmeli dersler) şeklinde kullanılır.
4. Sık Yapılan Hatalar
- “расписание” kelimesi tekil kullanılır, çoğulu nadiren görülür.
- “пара” kelimesiyle saat belirtilirken genellikle “первая пара” (ilk ders saati), “вторая пара” (ikinci ders saati) gibi ifadeler kullanılır.
- “занятие” kelimesiyle “по” edatı kullanılırsa, “по математике” (matematik dersi) gibi dersin branşı belirtilir.
Gerçek Hayat Uygulamaları: Örnek Cümleler
Aşağıda, ders programı hakkında konuşurken kullanabileceğin günlük ifadeleri bulabilirsin. Her cümle Rusça (Kiril), okunuşu (Latin harfleriyle) ve Türkçe çevirisiyle verilmiştir.
-
Русский: У меня сегодня три пары.
Okunuş: U menya segodnya tri parı.
Türkçesi: Bugün üç ders saatim var. -
Русский: Расписание занятий изменилось на этой неделе.
Okunuş: Raspisaniye zanyatiy izmenilos’ na etoy nedele.
Türkçesi: Bu hafta ders programı değişti. -
Русский: Какие предметы у тебя обязательные?
Okunuş: Kakie predmetı u tebya obyazatel’nıye?
Türkçesi: Hangi derslerin zorunlu? -
Русский: Перемена длится пятнадцать минут.
Okunuş: Peremena dlitsya pyatnadtsat’ minut.
Türkçesi: Teneffüs on beş dakika sürüyor. -
Русский: Следующая пара начинается в одиннадцать.
Okunuş: Sleduyushchaya para nachinayetsya v odinnadtsat’.
Türkçesi: Sonraki ders saati on birde başlıyor. -
Русский: Я выбрал(а) курс по экономике как выборный предмет.
Okunuş: Ya vybral(a) kurs po ekonomike kak vybornyy predmet.
Türkçesi: Ekonomi dersini seçmeli ders olarak seçtim. -
Русский: На каком факультете ты учишься?
Okunuş: Na kakom fakul’tete ty uchish’sya?
Türkçesi: Hangi fakültede okuyorsun? -
Русский: Экзамены будут в конце семестра.
Okunuş: Ekzamenı budut v kontse semestra.
Türkçesi: Sınavlar dönemin sonunda olacak. -
Русский: Я всегда путаюсь в расписании.
Okunuş: Ya vsegda putayus’ v raspisanii.
Türkçesi: Ben her zaman programda karışıyorum. -
Русский: Можешь мне помочь разобраться в расписании?
Okunuş: Mozhesh’ mne pomoch’ razobratsya v raspisanii?
Türkçesi: Programı anlamama yardım edebilir misin?
Kendi Deneyimlerimden ve Kültürel Notlar
Rusya’da eğitim alırken, ders programı hakkında konuşmak gerçekten hayat kurtarıcı oluyor. Özellikle ilk zamanlar, programda değişiklikler olduğunda ya da sınav tarihleri açıklandığında, arkadaşlar arasında sürekli “расписание” konuşuluyor. Benim arkadaşım İrina, programı her zaman telefonuna kaydederdi ve bana da “Sen de fotoğrafını çek, unutursun!” derdi. Bir keresinde, seçmeli dersimi yanlış gün seçmişim, İrina hemen fark etti ve “Айше, твоя пара по истории не во вторник, а в четверг!” (Ayşe, tarih dersin Salı günü değil, Perşembe günü!) diyerek beni kurtarmıştı.
Ayrıca, Rusya’da “пара” kavramı başta çok garip gelmişti. Türkiye’deki gibi 45 dakikalık dersler beklerken, 90 dakika boyunca derste oturmak başta zordu. Ama zamanla alışıyorsun ve aralarda uzun teneffüsler olması avantaj sağlıyor.
Bir başka ilginç nokta da, Rus öğrencilerin programda çok esnek olmaları. Ders değişiklikleri sıkça olur ve herkes hemen birbirine haber verir. WhatsApp gruplarında “Расписание изменилось!” (Program değişti!) mesajları çok yaygındır.
Sonuç ve Tavsiyeler
Ders programı hakkında konuşmak, sadece okuldaki hayatını kolaylaştırmakla kalmaz, aynı zamanda Rusça pratik yapmak için harika bir fırsattır. Arkadaşlarınla, öğretmenlerinle veya yeni tanıştığın biriyle dersler hakkında sohbet etmek, hem kelime dağarcığını hem de dinleme-anlama becerilerini geliştirir.
Unutma, programda karışıklık yaşarsan, “Можешь мне помочь разобраться в расписании?” demekten çekinme! Rus arkadaşların sana mutlaka yardımcı olacaktır.
Bol pratik yap, ders programını ezberle ve Rusça konuşurken kendine güven! Bir sonraki derste görüşmek üzere, удачи! (Başarılar!)
