Sözcük Türleri

Rusça Sözcük Öğeleri – Части Речи
Rusçada on değişik dilbilgisi öğesi vardır.  Rusça sözcüklerin her biri bu on öğeden birine aittir.  Ancak, değişik anlam ve kullanışı olan bir sözcük bu öğelerden birden fazlasına girebilir.  Bu bakımdan, önden ve sondan eklemeli çekimli bir dil olan Rusçada birçok sözcük için on gruptan yalnızca şu gruba aittir demek mümkün değildir.  Ancak anlam ve biçim olarak kullanılışına bakarak hangi gruba bağlı olduğunu söylenebilir.  Aynı sözcük başka bir anlamda kullanışıyla diğer bir grup içinde yer alabilir.

Örneğin:
Русский [russkiy] (Rus, Rus erkeği, Kırmızı)
Bu sözcüğün hem isim hem de sıfat olarak kullanıldığını görülür.  Rusça eklerle türetilen çekimli ve hecelerde değişken vurgu yapısına sahip olduğundan yazılışı aynı, yani aynı harflerle yazılan bazı sözcükler farklı anlamlara da gelmektedir.

Örneğin:
стоит
(staAt): o ayakta duruyor
стóит (stóit): eder, değer
ужé (ujé): artık
уже (újı): daha dar

Bu sözcüklerin yazılışı aynı olduğu halde, vurgunun değişik heceye düşmesi nedeniyle farklı anlamlara gelmektedirler.  Birçok sözcük için de durum aynıdır.  Bu bakımdan, bir sözcüğü öğrenirken onun anlamlarını ve bu anlamda hangi grupta olduğunu da öğrenmek gerekir.

Sözünü ettiğimiz on adet dilbilgisel öğe şunlardır.  Parantez içinde verilen örnek sözcüklerden bazılarının yukarıda sözünü ettiğimiz gibi birden fazla grup içinde olabileceğini hatırdan çıkartmayınız.

1. İsimler – Имя Существительное (брат, дом, Россия, Лéна)
2. Sifatlar – Имя Прилагательное (нóвый, красивый, хорóший, синий)
3. Sayılar – Имя Числительное (один, три, пéрвый, вторóй, двóе, трóе)
4. Zamirler – Местоимения (я, мы, они, мой, наш, кто)
5. Fiiller – Глагол (говорить, думать, занимáться)
6. Zarflar – Наречие (сегóдня, сюдá. отсIда, красиво, как)
7. Edatlar – Предлог (на, за, по, от, у, мéжду)
8. Bağlaçlar – Союз (а, но, что, кудá, потому что)
9. Anlamsız sözcükler – Частицы (ведь, же, ли, рáзве, бы)
10. Ünlemler – Междометия (ах!, ой!, увы!)

Fiil Çekimi

Rusçada fiilin mastar hali fiilin sonuna “-ть, -ти, -чь” ekleri gelerek biter. Видеть, Слушать, Читать Rusça’da fiiller için 2 durum söz konusudur. ( hareket fiilleri için 3) НЕСОВЕРШЕННЫЙ ВИД – Tamamlanmamış fiil durumu – Eylem devam ediyor, tekrarlanıyorken СОВЕРШЕННЫЙ ВИД – Tamamlanmış fiil durumu – Eylem bitmişse. Örnek fiil çekimi: “Görmek – Видеть

Tamamlanmamış Tamamlanmış
Mastar hali Видеть Увидеть

Şimdiki zaman

Я Вижу
Ты Видишь
Он, oна, oно Видит
Мы Видим
Вы Видите
Они Видят

Geçmiş zaman

Tamamlanmamış Tamamlanmış
Eril Видел Увидел
Dişil Видела Увидела
Nötr Видело Увидело
Çoğul Видели Увидели

Gelecek zaman

Tamamlanmamış Tamamlanmış
Я Буду Видеть Увижу
Ты Будешь Видеть Увидишь
Он, oна, oно Будет Видеть Увидит
Мы Будем Видеть Увидим
Вы Будете Видеть Увидите


Şimdiki zamandan örnekler: Слушать – dinlemek

Я Слушаю Dinliyorum
Ты Слушаешь -ешь Dinliyorsun
Он/она Слушает -ет Dinliyor
Мы Слушаем -ем Dinliyoruz
Вы Слушаете -ете Dinliyorsunuz
Они Слушают -ют Dinliyorlar

Понимать – anlamak

Я Понимаю Anliyorum
Ты Понимаешь -ешь Anliyorsun
Он/она Понимает -ет Anliyor
Мы Понимаем -ем Anliyoruz
Вы Понимаете -ете Anliyorsunuz
Они Понимают -ют Anliyorlar

Спрашивать – sormak

 

Я Спрашиваю Soruyorum
Ты Спрашиваешь -ешь Soruyorsun
Он/она Спрашивает -ет Soruyor
Мы Спрашиваем -ем Soruyoruz
Вы Спрашиваете -ете Soruyorsunuz
Они Спрашивают -ют Soruyorlar

Отдыхать – dinlenmek

Я Отдыхаю Dinleniyorum
Ты Отдыхаешь -ешь Dinleniyorsun
Он/он Отдыхает -ет Dinleniyor
Мы Отдыхаем -ем Dinleniyoruz
Вы Отдыхаете -ете Dinleniyorsunuz
Они Отдыхают -ют Dinleniyorlar

Şahıs Zamirleri

İsmin Halleri

I. tekil şahıs

II. Tekil şahıs

III. Tekil şahıs

I. Çoğul Şahıs

II. Çoğul Şahıs

III. Çoğul Şahıs

Erkek Cins

Dişi Cins

Nötr

YALIN HALİ

я

ты

oнa

oнo

мы

вы

oни

anlamı

ben

sen

o

o

o

biz

siz

onlar

okunuşu

ya

on

ana

ano

ani

-İ HALİ

меня

тебя

его

её

его

нас

вас

их

anlamı

beni

seni

onu

onu

onu

bizi

sizi

onları

okunuşu

minya

tibya

yivo

yiyo

yivo

nas

vas

ih

-İN HALİ

меня

тебя

его

её

его

нас

вас

их

anlamı

benim

senin

onun

onun

onun

bizim

sizin

onların

okunuşu

minya

tibya

yivo

yiyo

yivo

nas

vas

ih

-E HALİ

мне

тебе

ему

ему

нам

вам

им

anlamı

bana

sana

ona

ona

ona

bize

size

onlara

okunuşu

mne

tibe

yemu

yey

yemu

nam

vam

im

ARAÇLI HALİ

мной

тобой

им

ей, ею

им

нами

вами

ими

anlamı

benimle

seninle

onunla

onunla

onunla

bizimle

sizinle

onlarla

okunuşu

mnoy

taboy

im

yey,yeyu

im

nami

vami

imi

EDATLI HALİ

(обо) мне

(о) тебе

(о) нём

(о) ней

(о) нём

(о) нас

(о) вас

(о) них

anlamı

benim (hakkımda)

senin (hakkımda)

onun (hakkında)

onun (hakkında)

onun (hakkında)

bizim (hakkımızda)

sizin (hakkınızda)

onlar (hakkında)

okunuşu

aba mne

o tibe

o nyöm

o ney

o nyöm

o nas

o vas

o nih


Я (ya) – ben
ТЫ (tı) – sen
ОН (on) / ОНА (ana’) / ОНО (ano’) – o
МЫ (mı) – biz
ВЫ (vı) – siz
ОНИ (ani’) – onlar

3.şahış tekilde 3 biçim var:
ОН (on)” eril için,
ОНА (ana’) ” dişil için,
ОНО (ano’) ” nötr cins için.
Diğer kişi zamirleri hem kadına hem de erkeğe karşı kullanılabilir. “ВЫ (siz)” zamiri ayni zamanda birkaç insan için de, bir insan için de karşı kullanılıyor (türkçede olduğu gibi kibar konuşurken).

Şahıs Zamirlerine Örnek Cümleler:

BEN – Я
Я русский.
ya russkiy
Ben Rus’um. (erkek cinsi)
Я турок.
ya turok
Ben Türküm. (erkek cinsi)
Я говорю по-русски.
ya gavaryu pa russki
Rusça konuşuyorum.
Я холост.
ya holost
Bekarım. (erkek cinsi)
Я устал.
ya ustal
Yoruldum. (erkek cinsi)
Я устала.
ya ustala
Yoruldum. (dişi cins)
Я опоздал.
ya apazdal
Geç kaldım. (erkek cinsi)
Я опоздала.
ya apazdala
Geç kaldım. (dişi cins)
Я хочу есть.
ya haçu yest
Yemek yemek istiyorum.
Я ищу книгу.
ya işu knigu
Kitap arıyorum.
Я мужчина.
ya muşşina
Ben erkeğim.
Я иду.
ya idu
Gidiyorum.
Я готов.
ya gatov
Ben hazırım. (erkek cinsi)
Я готова
ya gatova
Ben hazırım. (dişi cins)
Я доктор.
ya doktor
Ben doktorum.
Я спешу.
ya spişu
Acelem var.
Я хочу пить.
ya haçu pit
Susadım. (İçmek istiyorum.)
Я живу в Стамбуле.
ya jivu v stambule
İstanbul’da yaşıyorum.
Я женат.
ya jınat
Ben evliyim. (erkek cinsi)

 

SEN – Ты
Ты русский.
tı russkiy
Sen Rus’sun. (erkek cinsi)
Ты турок.
tı turok
Sen Türksün. (erkek cinsi)
Ты говоришь по-русски.
tı gavariş pa russki
Rusça konuşuyorsun.
Ты холост.
tı holost
Bekarsın. (erkek cinsi)
Ты устал.
tı ustal
Yoruldun. (erkek cinsi)
Ты устала.
tı ustala
Yoruldun. (dişi cins)
Ты опоздал.
tı apazdal
Geç kaldın. (erkek cinsi)
Ты опоздала.
tı apazdala
Geç kaldın. (dişi cins)
Ты хочешь есть.
tı hoçeş yest
Yemek yemek istiyorum.
Ты ищешь книгу.
tı işeş knigu
Sen kitap arıyorsun.
Ты мужчина.
tı muşşina
Sen erkeksin.
Ты идешь.
tı idyoş
Gidiyorsun.
Ты готов.
tı gatov
Sen hazırsın. (erkek cinsi)
Ты готова
tı gatova
Sen hazırsın. (dişi cins)
Ты доктор.
tı doktor
Sen doktorsun.
Ты спешишь.
tı spişış
Acelen var.
Ты хочешь пить.
tı hoçiş pit
Susadın. (İçmek istiyorsun.)
Ты живешь в Стамбуле.
tı jivyoş v stambule
İstanbul’da yaşıyorsun.
Ты женат.
tı jınat
Sen evlisin. (erkek cinsi)

 

O (erkek) – Он
Он русский.
on russkiy
O Rus.
Он турок.
on turok
O Türk.
Он говорит по-русски.
on gavarit pa russki
Rusça konuşuyor.
Он холост.
on holost
O bekardır.
Он устал.
on ustal
O yoruldu.
Он опоздал.
on apazdal
Geç kaldı.
Он хочет есть.
on hoçet yest
O yemek istiyor.
Он ищет книгу.
on işet knigu
O kitap arıyor.
Он мужчина.
on muşşina
O erkek.
Он идет.
on idyot
Gidiyor.
Он готов.
on gatov
O hazır.
Он доктор.
on doktor
O doktordur.
Он спешит.
on spişış
Acelesi var.
Он хочет пить.
on hoçit pit
Susadı. (İçmek istiyor.)
Он живет в Стамбуле.
on jivyot v stambule
İstanbul’da yaşıyor.
Он женат.
on jınat
O evlidir.

 

O (dişi cins) – Она
Она русская.
ona russkaya
O Rus.
Она турчанка.
ona turçanka
O Türk.
Она говорит по-русски.
ona gavarit pa russki
Rusça konuşuyor.
Она не замужем.
ona ne zamujam
O bekardır.
Она устала.
ona ustala
O yoruldu.
Она опоздала.
ona apazdala
Geç kaldı.
Она хочет есть.
ona hoçet yest
O yemek istiyor.
Она ищет книгу.
ona işet knigu
O kitap arıyor.
Она женщина.
ona jenşina
O bayandır.
Она идет.
ona idyot
Gidiyor.
Она готова.
ona gatova
O hazır.
Она доктор.
ona doktor
O doktordur.
Она спешит.
ona spişış
Acelesi var.
Она хочет пить.
ona hoçit pit
Susadı. (İçmek istiyor.)
Она живет в Стамбуле.
ona jivyot v stambule
İstanbul’da yaşıyor.
Она замужем.
ona zamujem
O evlidir.

 

O (Nötr cins) – O / Оно
Это яблоко.
eto yablaka
Bu elmadır.
Оно красное.
ano krasnoye
O kırmızıdır.
Оно фрукт.
ano frukt
O meyvadır.
Оно еда.
ano yeda
O yiyecektir.
Оно вкусное.
ano vkusnoye
O lezzetlidir.
Оно свежее.
ano svejaye
O tazedir.
Оно дорогое.
ano daragoye
O pahalıdır.
Оно дешевое.
ano deşyovoye
O ucuzdur.

 

Nötr isimlere bir kaç örnek:
дерево
derivo
ağaç
яйцо
yaytso
yumurta
море
more
deniz

 

BİZ – Мы
Мы говорим по-русски.
mı gavarim pa russki
Biz rusça konuşuyoruz.
Мы устали.
mı ustali
Biz yorulduk.
Мы опоздали.
mı apazdali
Biz geç kaldık.
Мы хотим есть.
mı hatim yest
Biz yemek istiyoruz.
Мы ищем книгу.
mı işem knigu
Biz kitap arıyoruz.
Мы готовы.
mı gatovı
Biz hazırız.
Мы спешим.
mı speşim
Acelemiz var.
Мы хотим пить.
mı hatim pit
Biz içmek istiyoruz. (Susadık)

 

SİZ -Вы
Вы говорите по-русски.
vı gavarite pa russki
Siz rusça konuşuyorsunuz.
Вы устали.
vı ustali
Siz yoruldunuz.
Вы опоздали.
vı apazdali
Siz geç kaldınız.
Вы хотите есть.
vı hatite yest
Siz yemek istiyorsunuz.
Вы ищете книгу.
vı işite knigu
Siz kitap arıyorsunuz.
Вы готовы.
vı gatovı
Siz hazırsınız.
Вы спешите.
vı speşite
Aceleniz var.
Вы хотите пить.
vı hatite pit
Siz içmek istiyorsunuz. (Susadınız)

 

ONLAR – Они
Они говорят по-русски.
ani gavaryat pa russki
Onlar rusça konuşuyorlar.
Они устали.
ani ustali
Onlar yoruldular.
Они опоздали.
ani apazdali
Onlar geç kaldılar.
Они хотят есть.
ani hatyat yest
Onlar yemek istiyorlar.
Они ищут книгу.
ani işut knigu
Onlar kitap arıyorlar.
Они готовы.
ani gatovı
Onlar hazırlar.
Они спешут.
ani speşut
Aceleleri var.
Они хотят пить.
ani hatyat pit
Onlar içmek istiyorlar. (Susadılar)

Metin 1

Dinlemeye Başla

Здравствуйте! Меня зовут Маша. Мне восемнадцать лет. Я живу в России. Я из города Липецк. Липецк находится в четырехстах километрах к югу от Москвы. Но по Российским меркам это не очень большое расстояние. Я окончила школу, когда мне было шестнадцать (16) лет, хотя в России большинство учеников выпускаются из школы в семнадцать. Это потому,

что мой день рождения приходится на первую часть учебного года. Он в декабре. Но

мне всегда нравилось быть младшей ученицей в классе. Не знаю почему. В школе я начала учить английский. На сегодняшний день я изучаю английский уже более десяти лет.

Zdravstvuyte! Menya zavut Maşa. Mne vosemnadsıt let. Ya jivu v rassii. Ya iz gorada lipetsk. Lipetsk nahoditsya v çetırehstah kilametrah k yugu ot maskvı. Na po Rassiyskim merkam eto ne oçen bolşoye rasstayaniye. Ya akonçila şkolu, kogda mne bıla şestnatsat (16) let, hatya v rossii bolşinstvo uçenikov vıpuskayutsya iz şkolı v semnadsat. Eto patamu, çto moy dyen rajdeniya prihoditsya na pervuyu çast uçebnova goda. On v dekabre. No mne vsegda nravilas bıt mladşey uçenitsey v klasse. Ne znayu paçemu. V şkole ya naçala uçit angliyskiy. Na sevodnyaşniy den ya izuçayu angliyskiy uje bolee desyati let.

Rusça İnşaat Malzemeleri

İnşaat el aletleri ve inşaat malzemelerinin Rusça karşılıkları

MALZEME ADI

RUSÇA ADI

El arabası Тачка
El arabası yedek tekeri Запасное колесо для тачкй
Japon arabası Тачка (японский вариант)
Keser Универсальный

молоток

Keser sapı Черенок для универсального молотка
Kürek Лопата
Kürek sapı Черенок для лопаты
Kazma Кайло
Kazma sapı Черенок для кайло
Balyoz Кувалда
Balyoz sapı Черенок для кувалда
Çekiç Молоток
Çekiç sapı Черенок для молоток
Pala testere Пила
Çırpı ipi Нитки
Boyalı çırpı ipi Нитки краскй
Topuklu manivela Универсальный Лом
Soku manivelası Лом
Şakul Отвес
Murç Зубило
Keski Зубило прямое
Çelik metre Рулетка
Su terazisi Уровень
Hortum terazi Уровень шланговый
Alüminyum mastar Алюминевый уровень
Bıçak mastar Уровень алюминевый
Marangoz kalemi Строительный карандаш
Tebeşir Мел
Kalıpçı önlüğü Фартук
Betoncu eldiveni Перчатки резиновые
İkaz şeridi bandı Лента ограничительная
İnşaat çivisi Гвозди
Beton çivisi Дюбель гвоздый
Bağ teli Вяазальная проволока
Rabis teli Сетка “Рабица” штукатурная
Kalıp yağı Опалубочная смазка
Gaz beton testeresi Пила по газбетону алмазние
Demir testeresi Нажовка по металлу
Demir testere yedek ucu Полотно для нажовки
Maket bıçağı Нож для бумаги
Maket bıçağı yedek ucu Лезвия

для бумаги)

Tel fırça Щетка по металлу
İskele tekerleği Колесо для лесоб
Seramik kesme makinesi Плиткарез
Seramik kesme mak. yedek ucu Запасной для плиткарез
Derz artısı Крест для плитки
Çelik gönye Уголок
Sıvacı süngeri Губка для штукатурки
Sıvacı fırçası Щетка для штукатурки
İzolasyon fırçası Щетка для изоляция
Temizlik fırçası Щетка
Çek pas Швабра
Fırça sapı Черенок для щетки
Mermer yapıştırıcısı Клей для мрамор
Montaj köpüğü Монтажная пена
Silikon – şeffaf Силикон прозрачный
Silikon – beyaz Силикон белый
Silikon tabancası Пистолет для силикона
Naylon Пленка
Asma kilit Висячий замок
Metal kova Ведро оцинкованое
Örme eldiven Перчатки тирикотажны
Lâteks eldiven Перчатки латексом
Hilti çivisi Гвозди для хилти
PH2 vidalama ucu Насадка
SDS matkap uç Сверло SDS
HSS matkap uç Сверло HSS
Sıva alcısı Гипс штукатурный
Saten alcı Гипс сатен
Su zımparası Наждачная бумага
Kestirme fırça Кисть
Yağlı boya fırçası Кисть для маслянной краски
Alüminyum merdiven Лестницы алюминиевые
Alüminyum teleskopik sırık Алюминиевый регулируемый прут
Bulaşık eldiveni Перчатки резиновые
Kaynak pensesi Сварочные клещи
Kaynak kab. Bağ. Elemanı Сварочный джак
Kaynak maske camı Стекло для сварочной маски
Kaynak maskesi Сварочная маска
Kaynak gözlüğü Сварочные очки
Kaynakçı eldiveni Рукавицы сварщика
Oksijen-propan kesme hamlaç tk. Кислородная горелка
Kaynak kolu Запасной форсунка для кислородная горелка
Kesme hamlacı Запасной резак кислородная горелки
Elçek sap Рукоятка кислородная горелки
Oksijen saati Редуктор кислорадние
Propan saati Редуктор пропан
Asetilen saati Редуктор асетилен
Argon saati Редуктор аргону
Oksijen hortumu Шланг кислорадние
Propan hortumu Шланг пропан
Rotil elektrot РУТ.Электрод
Bazik elektrot БАЗИК. Электрод НЕРЖ.
Çelik elektrot Электрод НЕРЖ. Метал
Selülozik elektrot Селулозик електрод
Metal kesme tası Диск по металлу отрезной
Metal taslama tası Диск по металлу наждачный
Inox kesme tası Диск по инокс отрезной
Mermer kesme tası Диск по мрамор отрезной
Beton kesme tası Диск по бетону отрезной
Çanak taş Наждачный круг по бетону
PVC yapıştırıcısı Клей для ПВН
Antipas Грунтовка
Arap sabunu Мыло
Keten патля
Kurt ağzı Хамут для пожарнй шланг
Montaj eldiveni Перчатки монтажные
Kauçuk fiş Вилка каучук прямая
Kauçuk priz Розетка каучук
Kauçuk 3 lu grup priz Колодка каучук тройная
Kauçuk eğik duvar prizi Розетка каучук настенная (наклонная 45%)
Kablo çekme kılavuzu Преташка для кабель
Seyyar kablo Кабельный барабан
Projektör прожектор
Projektör ampulü лампа для прожектор
Elektrikçi önlüğü Фартук (брезент)
İzolasyon eldiveni Перчатки изолацион
İzole bant (elektrik) Электрический лента
Demirci kerpeteni Касачки
Demirci eldiveni Слесарные перчатки
Demir kesme makası Слесарные ножницы
Demir kesme makası yedek ağzı Запасное лезвия для слесарных ножниц
Etriye kolu Арматурный хамут
Demir bükme anahtarı Арматурный ключ
Yağmurluk Плащ
Baret Каски
Emniyet kemeri Пояс спасательный
Çizme Сапоги резиновые
Çizme krep Сапоги крепп
Toz Çapak gözlüğü Очки защитные
Ispatula Шпатель
Sıvacı malası Мастерок штукатура
Duvarcı malası Кельма каменщика
Sıvacı küreği Мастерок
Mastar kelepçesi Крючок для рихтовки
Kauçuklu mala Шлифующий мастерок
Alcı malası Мастерок гипсовый
Alcı rendesi Рубанок для гипса
Alcı küreği Мастерок шпаклевка
Sistire Скребница
Seramik malası Мастерок плитки
Epoksi seviye mastarı Эпокси уровень
Sünger rulo Малярный валик
Sünger rulo yedeği Запасное для малярный валик

2. Ders – Rus Harflerini Kavrama

Ayşe Прекрасная песня! Кто её написал?
Prekrásnaya pésn’a! Kto yeyó napisál?
Güzel şarkı! Kim onu yazmış?
Mehmet Поэт Геннадий Шпаликов и композитор Андрей Петров.
Paét Gennady Şpalikov i kampazitar Andrey Petrov.
Şair Gennady Şpalikov ve bestekar Andrey Petrov.
Ayşe А знаешь ли ты имя «Пушкин»?
A znayeş li tı im’a «Puşkin»?
Peki biliyor musun «Puşkin» ismini?
Mehmet Конечно! Пушкин – великий русский поэт. Не знать его стыдно.
Kanéşna! Puşkin – velikiy  russkiy paét. Nye znat’ yegó stıdna.
Tabiî ki! Puşkin büyük rus şairi. Onu bilmemek ayıp.
Ayşe А знаешь ли ты какое-нибудь стихотворение Пушкина?
A znayeş li tı kayoye-nibud stihatvaréniye Puşkina?
Peki biliyor musun Puşkin’in herhangi bir şiirini?
Mehmet Да!
Da!
Evet!
Ayşe Молодец!
Maladéts!
Aferim!
Mehmet Многие его стихотворения также стали песнями.
Mnógiye yegó stihatvaréniya tákje stáli pésn’ami.
Onun birçok şiiri de şarkı oldu.

 

Kelimeler:

Прекрасная
prekrásnaya
güzel
Кто
kto
kim
Её
yeyó
onu
Написал
napisál
yazmış
Поэт
paét
şair
И
i
ve
Композитор
kampazitar
bestekar
Имя
im’a
ad
Великий
velikiy
büyük
Знать
znat’
bilmek
не знать
ne znat’
bilmemek
Его
yegó
onu
Стыдно
stıdna
utandırıcı bir şey
Стихотворение
stihatvaréniye
şiir
Пушкина
Púşkina
Puşkin’in
Многие
mnógiye
çok
Также
tákje
de
Стали
stáli
oldu(lar)
Песнями
pésn’ami
şarkı(lar